Με την εκπληκτική πένα του Τηλέμαχου Σταυρόπουλου (Helm)

Όταν το χιούμορ και το ταλέντο πετυχαίνουν κέντρο...

Περισσότερα δείγματα δουλειάς του ταλαντούχου Τηλέμαχου Σταυρόπουλου θα βρείτε πατώντας εδώ.

Μνημονιακές Δεσμεύσεις: Τίποτα δεν χρειάζεται να καταγγελθεί, όλα μπορούν να καταργηθούν

Μνημόνιο 2. Και χωρίς ημερομηνία!
Μια ωραία λευκή επιταγή!

Του καθηγητή Δημοσίου Δικαίου, Γιώργου Κατρούγκαλου ΔΠΘ

"Οι μνημονιακές δεσμεύσεις της χώρας μπορεί να καταργηθούν χωρίς σημαντικά νομικά προβλήματα. (Εξυπακούεται ότι υφίστανται, προφανώς, πολύπλοκες πολιτικές και οικονομικές διαστάσεις του θέματος, για τις οποίες μερικές σκέψεις αναπτύσσονται στο τέλος του άρθρου.) 

Η επιχειρηματολογία που ακολουθεί συνοψίζεται στις εξής δύο κεντρικές θέσεις:

α) Τα μνημόνια καθ' εαυτά δεν αποτελούν διεθνείς συμβάσεις, συνεπώς από αυτά δεν απορρέουν διεθνείς υποχρεώσεις της χώρας, ούτε οι σχετικοί νόμοι που τα εφαρμόζουν έχουν τυπική ισχύ ανώτερη από το νόμο.

β) Δεδομένου ότι οι δανειακές συμβάσεις, που αποτελούν διεθνή συνθήκη, δεν έχουν κυρωθεί σύμφωνα με τη συνταγματική διαδικασία, οι σχετικές υποχρεώσεις που απορρέουν από αυτές δεν έχουν υπερνομοθετική ισχύ, ως κανόνες διεθνούς δικαίου.
Συνεπώς, όλοι οι μνημονιακοί νόμοι μπορεί να καταργηθούν με μεταγενέστερο νόμο, με απλή πλειοψηφία, χωρίς να απαιτείται προηγούμενη καταγγελία οποιασδήποτε σύμβασης.


1. Τα μνημόνια αποτελούν πολιτικό πρόγραμμα και όχι διεθνείς κανόνες δικαίου

Στο ερώτημα για τη νομική φύση του μνημονίου η απάντηση που δόθηκε από το Συμβούλιο της Επικρατείας στην πρόσφατη απόφαση της Ολομέλειας 668/2012 είναι ορθή και συνοψίζεται στο ότι τα μνημόνια αποτελούν πολιτικό πρόγραμμα και όχι διεθνή σύμβαση.
(Αντιθέτως, κατά τη γνώμη μου, είναι εσφαλμένη η κρίση του Δικαστηρίου περί συνταγματικότητας των ρυθμίσεων του μνημονίου που παραβιάζουν βασικά θεμελιώδη κοινωνικά δικαιώματα).
Και τούτο γιατί τα ελάχιστα αναγκαία εννοιολογικά στοιχεία της διεθνούς συνθήκης, κατά το Σύνταγμα και το διεθνές δίκαιο είναι α) να περιέχει αυτή κανόνες δικαίου και όχι απλώς προγραμματικές διατάξεις και β) τα υποκείμενα του διεθνούς δικαίου τα οποία συμβάλλονται να στοχεύουν να προσδώσουν διεθνή νομική δεσμευτικότητα στους εν λόγω κανόνες.
Και τα δύο αυτά στοιχεία ελλείπουν από τα μνημόνια. Αυτά χαρακτηρίζονται από τον ίδιο το νόμο ως «σχέδιο προγράμματος», ενώ τα ίδια προσδιορίζουν τις προβλέψεις τους ως «σχέδιο δράσης».
Εφόσον έτσι έχουν τα πράγματα, μένει να απαντηθεί το ερώτημα εάν τα μνημόνια αποτελούν απλώς πολιτικό πρόγραμμα ή συνιστούν παράλληλα διεθνή υποχρέωση της χώρας, που απορρέει από άλλο κανόνα δικαίου.
Δεδομένου ότι οι πολιτικές υποχρεώσεις ανελήφθησαν έναντι του ΔΝΤ και της Ευρωπαϊκής Ένωσης, το ερώτημα θα πρέπει να απαντηθεί ξεχωριστά ως προς τον καθένα από τους διεθνείς αυτούς οργανισμούς.

2. Μνημόνια και ΔΝΤ

Για τη χρηματοδότηση από το ΔΝΤ δεν συνάφθηκε σύμβαση, ούτε απαιτείται, σύμφωνα με τις σχετικές συνθήκες ένταξης της χώρας μας σε αυτό. Το ΔΝΤ διαμορφώνει τα «Προγράμματα Διαρθρωτικής Προσαρμογής» κατόπιν σχετικής «επιστολής πρόσκλησης» του ενδιαφερόμενου κράτους (Letter of Intent) που εγκρίνεται στη συνέχεια με απόφαση του  Εκτελεστικού του Συμβουλίου.

Με αυτόν τον τρόπο το ΔΝΤ εμφανίζεται να μην αναμιγνύεται στις εσωτερικές υποθέσεις των κρατών, δεδομένου ότι απλώς ανταποκρίνεται στην πρόσκληση της «επιστολής προθέσεων».
(Η οποία, βεβαίως, είναι σχεδόν πανομοιότυπη σε όλες τις περιπτώσεις, εφόσον ουσιαστικά υπαγορεύεται από το ίδιο, στο πλαίσιο της νεοφιλελεύθερης συνταγής της «Συναίνεσης της Ουάσιγκτον»

Συνεπώς,  τα μέτρα που περιλαμβάνονται στο «Letter of Intent» συνιστούν απλώς προτεινόμενες πολιτικές ενός κυβερνητικού προγράμματος, η εγκατάλειψη των οποίων δεν συνιστά αθέτηση διεθνούς συμβατικής υποχρέωσης, αν και έχει -προφανώς- ως συνέπεια την διακοπή της περαιτέρω χρηματοδότησης από το ΔΝΤ.

3. Μνημόνιο και Δανειακές συμβάσεις

Και οι δύο Δανειακές Συμβάσεις (του πρώτου και του δεύτερου μνημονίου) έπρεπε να κυρωθούν από τη Βουλή, σύμφωνα με το άρθρο 36 παρ. 2 του Συντάγματος, δεδομένου ότι δεν αποτελούν απλή σύμβαση κρατικού δανείου από αυτές που, κατά πάγια πρακτική, δεν κυρώνονται με τυπικό νόμο.
Και τούτο διότι αφορούν σε φορολογία, οικονομική συνεργασία και επιβαρύνουν ατομικά τους Έλληνες, εφόσον ρητά παραπέμπουν στους όρους του μνημονίου, ως προϋπόθεση εκτέλεσής τους. Επομένως, εάν είχαν κυρωθεί σύμφωνα με το Σύνταγμα, θα θέσπιζαν διεθνείς υποχρεώσεις σε βάρος της χώρας, με τυπική ισχύ ανώτερη από το νόμο, σε αντίθεση με τον μη δεσμευτικό χαρακτήρα των μνημονίων.

Ανεξαρτήτως του ζητήματος της ανάγκης ύπαρξης αυξημένης ή όχι πλειοψηφίας για την κύρωση τους, καμιά από τις δύο δεν κυρώθηκε σύμφωνα με το Σύνταγμα. Η πρώτη κατατέθηκε προς κύρωση, αλλά μετά το σχετικό νομοσχέδιο αποσύρθηκε, η δεύτερη ψηφίστηκε δύο φορές ως σχέδιο[1], δεν ήρθε όμως ποτέ για κύρωση στη Βουλή μετά την υπογραφή της, όπως θα έπρεπε.

4. Μνημόνια και Ευρωπαϊκό Δίκαιο

- "'Όσοι καταψηφίσουν το Μνημόνιο 2 θα διαγράφονται από το κόμμα
και δεν θα είναι υποψήφιοι στις εκλογές!"
Μην μας πουν και φιλομνημονιακούς...!

Υποστηρίζεται η υποχρέωση του Ελληνικού Κράτους να υλοποιήσει τα μνημονικά μέτρα απορρέει από την Απόφαση 2010/320/ΕΕ του Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης, με την οποία προσδιορίσθηκαν τα δημοσιονομικά και οικονομικά μέτρα, που υποχρεούται να λάβει το ελληνικό κράτος για να περιορίσει το υπερβολικό έλλειμμα. Ούτε όμως από την Απόφαση αυτή απορρέουν διεθνείς δεσμεύσεις για τη χώρα μας, διότι περιέχει ρυθμίσεις σε τομείς που η Ευρωπαϊκή Ένωση δεν έχει ούτε καν συντρέχουσα αρμοδιότητα, όπως η φορολογία, οι συντάξεις και οι μισθοί.

Ως γνωστό, η Ένωση ασκεί μόνον δοτές και περιορισμένες αρμοδιότητες, εκείνες δηλαδή που της έχουν παραχωρήσει τα κράτη με τις Συνθήκες.

Συνεπώς, δεν υπάρχουν νομικά προβλήματα για μία νέα κοινοβουλευτική πλειοψηφία που θα ήθελε να τερματίσει την καταστροφική εξάρτηση της χώρας από τις άδικες και αντιαναπτυξιακές δεσμεύσεις που της επιβλήθηκαν. Όλοι οι νόμοι του μνημονίου μπορεί να καταργηθούν με απλή πλειοψηφία.

Είναι, βέβαια, αλήθεια ότι σε μία τέτοια περίπτωση οι δανειστές μας μπορεί να καταγγείλουν από την δική τους μεριά την δανειακή σύμβαση, επικαλούμενοι ως λόγο καταγγελίας την κατάργηση των μνημονιακών νόμων.

Τούτο δεν θα σημαίνει την έξοδο της χώρας από το Ευρώ, που είναι νομικά αδύνατη, δεδομένου ότι δεν υπάρχει παρόμοια πρόβλεψη στις Συνθήκες.

Θα συνεπάγεται, όμως, την διακοπή της χρηματοδότησης, πράγμα που δεν θα είναι χωρίς συνέπειες για τη χώρα, ενόψει του πρωτογενούς ελλείμματος που ακόμη αντιμετωπίζει.
Καθόλου δεν είναι βέβαιο, όμως, ότι οι δανειστές μας θα επιλέξουν τη ρήξη. Και αυτό γιατί τότε θα είναι ελεύθερος ο δρόμος  για την ενεργοποίηση του βασικού όπλου που έχει η χώρα μας βάσει του διεθνούς δικαίου:

Να επικαλεστεί «κατάσταση ανάγκης» για να διακόψει την πληρωμή του χρέους. Σύμφωνα με το σχέδιο σύμβασης για την Ευθύνη των Κρατών από Παράνομες Πράξεις, που έγινε δεκτό από τη Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ στις 12 Δεκεμβρίου του 2001, τα κράτη μπορούν να επικαλεστούν κατάσταση ανάγκης ως λόγο μη συμμόρφωσης σε διεθνή τους υποχρέωση, εφόσον αυτός είναι ο μόνος τρόπος για να εξασφαλισθεί ζωτικό τους συμφέρον έναντι άμεσου και επικείμενου κινδύνου.
Με άλλα λόγια, εάν ένα κράτος δεν μπορεί να εκπληρώσει ταυτόχρονα τις βασικές κοινωνικές του λειτουργίες και τις υποχρεώσεις του έναντι των δανειστών του, οφείλει να δώσει προτεραιότητα στις πρώτες.

Μάλιστα, ακόμη και το Διεθνές Κέντρο για την Διευθέτηση Επενδυτικών Διαφορών (International Centre for Settlement of Investment Disputes -ICSID-) το οποίο αποτελεί διαιτητικό/δικαιοδοτικό όργανο της Παγκόσμιας Τράπεζας, του δίδυμου δηλαδή οργανισμού του ΔΝΤ, σε αποφάσεις του σχετικές με τη στάση πληρωμής της Αργεντινής δέχθηκε την ύπαρξη παρόμοιου εθιμικού κανόνα του διεθνούς δικαίου.

Την αρχή αυτή επιβεβαίωσε πρόσφατα σε σχέση με το χρέος της Ρωσίας και το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου, κρίνοντας ότι αποτελεί προστατευόμενο από τη σύμβαση σκοπό δημοσίου συμφέροντος η ικανοποίηση των βασικών κοινωνικών αναγκών έναντι των οικονομικών απαιτήσεων των δανειστών.

Καταλήγοντας: Αντίθετα με το κλίμα φόβου που προσπαθούν να καλλιεργήσουν τα φερέφωνα του κόμματος του μνημονίου, η υποταγή σε αυτό δεν αποτελεί μονόδρομο. Αντιθέτως, υπάρχουν πάντα διέξοδοι ελπίδας για μία άλλη πολιτική, εξόδου από την κρίση και την εξάρτηση.

Πηγή: Καλάμι
_______________________________

[1] Αρχικά κατατέθηκε και ψηφίστηκε ως παράρτημα 13 του νόμου 4046/2012, με τη μορφή «Σχεδίου Σύμβασης Χρηματοδοτικής Διευκόλυνσης μεταξύ του Ευρωπαϊκού Ταμείου Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας (Ε.Τ.Χ.Σ.). της Ελληνικής Δημοκρατίας και της Τράπεζας της Ελλάδος». Στη συνέχεια, την 14/3/2012, μία άλλη εκδοχή της, στην οποία έχει προστεθεί ως εγγυητής και το Ελληνικό Ταμείο Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας (που έχει ως σκοπό την χρηματοδότηση της κεφαλαιακής επάρκειας των ελληνικών τραπεζών) πήρε τη μορφή Πράξης Νομοθετικού Περιεχομένου ενώ την ίδια μέρα κατατέθηκε στη Βουλή και ο κυρωτικός της νόμος. "

Η Πυραμίδα και το Σύνδρομο

Του Γιάννη Βαρουφάκη

Το Πρόγραμμα 24 Ημερών δεν υιοθετήθηκε, όπως και δεν περίμενα να υιοθετηθεί – προφανώς. Έτσι, σήμερα ξημερώνει η 20ή Αυγούστου ως αποφράς ημέρα. Σήμερα, το ελληνικό δημόσιο θα στείλει 3,2 δισεκατομμύρια ευρώ στην Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα (ΕΚΤ), ως αποπληρωμή ομολόγων του ελληνικού δημοσίου που είχε στην κατοχή της η ΕΚΤ και, έτσι, η κυβέρνησή μας χάνει και το τελευταίο διαπραγματευτικό της χαρτί απέναντι στον άξονα Βερολίνου-Φραγκφούρτης, με το οποίο θα μπορούσε να πιέσει για την σωτηρία της χώρας.

Τώρα πια θυμίζουμε, ως χώρα, την Blanche του Streetcar Named Desire – ελληνιστί, σε απίστευτα κακή μετάφραση, το Λεωφορείον ο Πόθος: «I have always relied on the kindness of strangers» ήταν τα τελευταία της λόγια, όπως θα θυμάστε (παραφράζοντας: «Και τώρα βασιζόμαστε την γενναιοδωρία των ξένων”). Δεν θα επαναλάβω αυτά που έλεγα εδώ. Απλά θα επισημάνω κάποια νέα στοιχεία (α) για το που βρέθηκαν αυτά τα χρήματα, για να δοθούν στην ΕΚΤ, και (β) για την καταστροφική πορεία που επέλεξε να ακολουθήσει η κυβέρνηση μιμούμενη πλήρως τις προηγούμενες δύο κυβερνήσεις.


Πυραμιδικά δάνεια

Πυραμίδες λέγονται τα χρηματοδοτικά σχήματα τα οποία είναι μαθηματικά σίγουρο ότι θα καταρρεύσουν καθώς βασίζονται στην αρχή ότι οι εισπράττοντες εισπράττουν ποσά που ο «κύκλος» εκείνων που πληρώνουν κάποια στιγμή κλείνει και, τότε, καταρρέει όλη η πυραμίδα. Πάρτε για παράδειγμα τον Bernie Madoff, τρόφιμο αμερικανικών φυλακών σήμερα. Όταν οι επενδύσεις που είχε κάνει για λογαριασμό πελατών του δεν πήγαν καλά, εκείνος επέλεξε να μη πει την αλήθεια. Αντί να ανακοινώσει ζημίες, ανακοίνωσε δυσανάλογα υψηλά κέρδη. Έτσι, προσέλκυσε νέους επενδυτές, οι οποίοι του εμπιστεύτηκαν τα χρήματά τους, με αποτέλεσμα να τα χρησιμοποιήσει για να αποπληρώσει όσους από τους προηγούμενους πελάτες (των οποίων τα χρήματα συρρίκνωσε) ήθελαν να ρευστοποιήσουν τα «κέρδη» τους. Κ.ο.κ. έως ότου η κατάρρευση του 2008 έκανε όλους τους πελάτες να ζητήσουν τα χρήματά τους πίσω, οπότε και αποκαλύφθηκε η πυραμίδα-απάτη του Madoff.
Κάτι αντίστοιχο κάνει και η ΕΚΤ σήμερα: Δημιουργεί συνθήκες πυραμιδικής χρηματοδότησης του… εαυτού της με θύματα όλη την Ευρωζώνη και, ειδικότερα, τους έλληνες φορολογούμενους. Επειδή η κατηγορία είναι βαριά, απαιτείται να είμαι σαφέστερος. Σήμερα, 20η Αυγούστου, λήγει ένα ομόλογο έκδοσης του ελληνικού δημοσίου. Ένα μεγάλο πακέτο, ονομαστικής αξίας 3,2 δις, αυτής της έκδοσης ανήκει στην ΕΚΤ. Γιατί; Επειδή το καλοκαίρι του 2010, σε μια αποτυχημένη προσπάθεια αναχαίτησης της πτώχευσης της Ελλάδας, της Ιρλανδίας και της Πορτογαλίας, η ΕΚΤ αγόραζε, δεύτερο χέρι, ομόλογα αυτών των κρατών. Σήμερα ένα τα ελληνικά ομόλογα λήγει. Και η ΕΚΤ ζητά τα χρήματά της στο ακέραιο, αντίθετα με τους ιδιώτες, τα ασφαλιστικά ταμεία και τις τράπεζες που είχαν αγοράσει από αυτά τα ομόλογα και οι οποίοι (με τραγικότερα θύματα τους μικρο-ομολογιούχους) εξαναγκάστηκαν, από το εγκληματικό PSI [1] των Παπαδήμου-Βενιζέλου, να δεχθούν κούρεμα αυτών των ομολόγων της τάξης του 54% ως προς την ονομαστική και του 75% ως προς την διαχρονική τους αξία.  Στην βάση του «τσαμπουκά», η ΕΚΤ απαίτησε, και πέτυχε, την εξαίρεση των δικών της ομολόγων από κούρεμα. Δεδομένου μάλιστα ότι τα ομόλογα αυτά τα αγόρασε κοψοτιμής (περίπου στο 70%) της ονομαστικής αξίας τους, το γεγονός ότι το ελληνικό δημόσιο σήμερα θα τα αποπληρώσει στο 100% της ονομαστικής τους αξίας (3,2 δις) σημαίνει ότι η ΕΚΤ θα εισπράξει έως σήμερα το απόγευμα κέρδος 900 εκατομμυρίων ευρώ από την πτωχευμένη χώρα μας. Σκεφτείτε το: Μια Κεντρική Τράπεζα η οποία δανείζει με επιτόκιο 0,75% τις πτωχευμένες τράπεζες της Ευρωζώνης, απαιτεί επιτόκιο 30% από δοσοληψίες με το χρέος του πτωχευμένου ελληνικού δημοσίου!

Τον περασμένο Μάιο, και πάλι το δημόσιό μας δανείστηκε (4 δις εκείνη τη φορά) για να αποπληρώσει ένα άλλο ομόλογο κατοχής της ΕΚΤ. Τότε, τα χρήματα τα είχαμε δανειστεί από το EFSF (το Ταμείο Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας). Όμως, από τότε, για λόγους που εξήγησα εδώ, το Βερολίνο επιβάλει στάση δανεισμού από το Μνημόνιο 2 στην Ελλάδα έως ότου «συμμορφωθεί προς τα υποδείξεις»… του Μνημονίου 2. Άρα, το δημόσιο δεν έχει πλέον πρόσβαση (μέχρι νεωτέρας από την τρόικα, που θα μας παραδώσει τον χρησμό της τον Σεπτέμβρη) στα Μνημονιακά δάνεια. Και η αποπληρωμή του ποσού των 3,2 δις που γίνεται σήμερα, πως χρηματοδοτείται; Μέσω μιας κλασικής πυραμίδας δημιουργίας της ΕΚΤ, είναι η θλιβερή απάντηση. Παρακολουθείστε πως λειτουργεί:

Τον Ιούλιο, η ΕΚΤ ουσιαστικά ανακοίνωσε ότι οι ελληνικές τράπεζες είναι πτωχευμένες και, άρα, δεν δέχεται από αυτές εχέγγυα για να τις δανείζει. Αν άφηνε το θέμα εκεί, η ιστορία θα είχε λήξει: οι τράπεζες θα κατέβαζαν ρολλά και η θέση μας στο ευρώ θα ήταν… παρελθούσα. Παράλληλα, τα 3,2 δις που λαμβάνει από το εληνικό δημόσιο η ΕΚΤ σήμερα θα εξαϋλώνονταν… Για να μην συμβεί τίποτα από αυτά, η ΕΚΤ έκλεισε το μάτι στην Τράπεζα της Ελλάδος, επιτρέποντάς της να δέχεται εκείνη ως εχέγγυα περιουσιακά στοιχεία των ελληνικών τραπεζών που, επισήμως, η ΕΚΤ (της οποίας η Τράπεζα της Ελλάδος αποτελεί οργανικό μέρος) δεν θα άγγιζε ούτε με γάντια και να τις δανείζει με ευρώ κοπής της…ΕΚΤ.

Αφού λοιπόν άναψε αυτό το πράσινο φως, η κυβέρνησή μας, αποφασισμένη όπως είναι να παίζει τον ρόλο του υποδειγματικού κρατούμενου, ανακοίνωσε ότι, στις 14 Αυγούστου, όσο εμείς οι θνητοί βρισκόμασταν σε διακοπές, θα εκδώσει 4 δις ευρώ χρέος, υπό την μορφή των λεγόμενων έντοκων γραμματίων τρίμηνης διάρκειας. Ποιος τρελλός αγοράζει τέτοια γραμμάτια; Μα οι πτωχευμένες ελληνικές τράπεζες βέβαια, οι οποίες παίρνουν αυτά τα γραμμάτια, τα δίνουν στην Κεντρική Τράπεζα ως εχέγγυα, δανείζονται 4 δις από την ΕΚΤ με 0,75% από αυτήν ενώ, παράλληλα, χρεώνουν το ελληνικό δημόσιο 4% για την «εξυπηρέτηση». Και τι τα κάνει τα χρήματα που πήρε το πτωχευμένο ελληνικό δημόσιο από την ΕΚΤ, μέσω των πτωχευμένων ελληνικών τραπεζών; Τα αποδίδει στην… ΕΚΤ βεβαίως!

Εν κατακλείδι, η ΕΚΤ επιδίδεται στην δημιουργία ενός πυραμιδικού δανείου με την συμμετοχή του πτωχευμένου δημοσίου μας και των πτωχευμέων ελληνικών τραπεζών. Μέσα από αυτή την ανακύκλωση χρέους, το μόνο που επιτυγχάνεται είναι η αύξηση του χρέους του ελληνικού δημοσίου και των ελληνικών τραπεζών στην ΕΚΤ. Και μην νομίζετε ότι αυτό αφορά μόνο την Ελλάδα. Την ίδια στιγμή, εντός του Αυγούστου, μια ακριβώς αντίστοιχη περίπτωση πυραμιδικού δανεισμού εκτυλίχτηκε στην Ιταλία και στην Ισπανία, ύψους 8 δις και 6 δις αντίστοιχα. Γιατί πυραμιδικού; Επειδή, όπως και στην περίπτωση του Bernie Madoff, αυτού του είδους το χρηματοδοτικό σχήμα είναι καταδικασμένο να καταρρεύσει. Και ποιος θα σηκώσει το βάρος της κατάρρευσης; Στην περίπτωση Madoff το σήκωσαν οι επενδυτές που δεν πρόλαβαν να βγάλουν τα χρήματά τους. Στην περίπτωση της Ευρωζώνης, θα το σηκώσουν οι φορολογούμενοι, βορρά και νότου, που θα κληθούν να πληρώσουν τα αβάστακτα χρέη που δημιουργεί η ευρωζωνική πυραμίδα που αποτελεί την ραχοκοκκαλιά των μηχανισμών «διάσωσής» μας.


Το σύνδρομο Παπακωνσταντίνου

Το ίδιον του τζογατζόρου είναι η ανορθολογική πίστη στην ικανότητά του να «ρεφάρει», κόντρα στην θεωρία των πιθανοτήτων. Κάτι αντίστοιχο χαρακτήρισε τον Γιώργο Παπακωνσταντίνου κατά την διάρκεια της υπουργίας τους στην Πλατεία Συντάγματος. Μερικούς μήνες αφότου έγινε υπουργός Οικονομικών, το φθινόπωρο του 2009, η μαθηματική σχέση που κρατούσε το δημόσιο χρέος στα όρια της βιωσιμότητας κατέρρευσε. Για να το πω απλά, το δημόσιο χρέος μιας χώρας, για να είναι βιώσιμο, απαιτεί την ισοδυναμία δύο αριθμών: του ρυθμού αύξησης του ονομαστικού ΑΕΠ (δηλαδή του εθνικού εισοδήματος χωρίς να λαμβάνουμε υπ’ όψη τον πληθωρισμό) και του επιτοκίου με το οποίο δανείζεται το δημόσιο. Δεν είναι δύσκολο να καταλάβουμε το γιατί: Αν το ΑΕΠ αυξάνεται κατά 5% και το επιτόκιο δεν διαφέρει πολύ (π.χ. ισούται με 4,2%), τότε το εθνικό εισόδημα (σε ευρώ) αυξάνεται πιο γρήγορα από το χρέος κι έτσι μπορεί να εξυπηρετείται. Στην περίοδο 2000-2008, το ΑΕΠ αυξανόταν (χωρίς να λάβουμε υπ’ όψη τον πληθωρισμό) με ρυθμό άνω του 5% ενώ το επιτόκιο ήταν μόλις 3,5% – να γιατί δεν υπήρχε κρίση χρέους εκείνη την εποχή. Όταν όμως η διεθνής κατάρρευση του 2008 έριξε τον ρυθμό αύξησης του ονομαστικού ΑΕΠ στο 0% και χαμηλότερα, και, από τον Νοέμβρη του 2009, τα επιτόκια δανεισμού άρχισαν να ξεπερνούν το 6%, η υπόθεση είχε λήξει: το ελληνικό δημόσιο πτώχευσε.

Ως ένας τζογαδόρος της πολιτικής οικονομίας, ο κ. Παπακωνσταντίνου επέλεξε να στοιχηματίσει το μέλλον της χώρας στην προσδοκία ότι θα «ρεφάρουμε». Ότι, δηλαδή, αν κερδίσουμε χρόνο δανειζόμενοι ακόμα πιο πολλά, η ρουλέτα της ζωής θα καθόταν στο σωστό «νούμερο» και, έτσι, κάποια στιγμή πριν την κατάρρευση, το επιτόκο δανεισμού θα έπεφτε κάτω από τον ρυθμό ανάπτυξης του ονομαστικού ΑΕΠ της χώρας. Αυτό που ο κ. Παπακωνσταντίνου δεν κατάλαβε ποτέ είναι ότι οι πιθανότητες να «ρεφάρει» μια χώρα, μία μακροοικονομία, σε καιρούς διεθνούς οικονομικής καθίζησης, είναι ακριβώς μηδέν (αντίθετα με τον ανόητο τον τζογαδόρο ο οποίος έχει κάποιες μικρές, έστω και απειροελάχιστες, πιθανότητες να ρεφάρει). Δεδομένου μάλιστα ότι αυτά τα νέα δάνεια, τις νέες επιμηκύνσεις, τα «κερδίζαμε» με προϋπόθεση την δραστική μείωση δαπανών και αύξηση φόρων (που βάθαιναν την Ύφεση), το στοίχημα ήταν χαμένο πριν καταγραφεί. Όταν ένα δημόσιο έχει πτωχεύσει, τα νέα δάνεια και οι επιμηκύνσεις απλά εγγυώνται (ιδίως όταν ακολουθούνται από αυστηρότητα/λιτότητα μεγατόνων) την ακόμα πιο εντυπωσιακή πτώχευση σε μια μελλοντική στιγμή όπου ο κοινωνικός και οικονομικός ιστός της χώρας θα είναι πολύ αδύνατος για να την σηκώσει.
Από τότε ο κ. Παπακωνσταντίνου απεβλήθη από την ελίτ της εξουσίας – αρχικά από τον κ. Βενιζέλο και κατόπιν ολοκληρωτικά μετά τις εκλογές του Μαϊου. Όμως το Σύνδρομο Παπακωνσταντίνου καλά κρατεί. Μάλιστα, ο πολιτικός που το στηλίτευε σήμερα είναι πρωθυπουργός της χώρας και το ενστερνίζεται τα μέγιστα. Γιατί τί άλλο θεμελιώνει την στρατηγική επιλογή του πρωθυπουργού, του κ. Σαμαρά, να ζητά επιμήκυνση δύο ετών σήμερα παρά το Σύνδρομο Παπακωνσταντίνου: ας κερδίσουμε άλλα δυο χρόνια κι έχει ο Θεός!


Ασέλγεια

Όποιος έχει επαφή με την πραγματικότητα στην Γερμανία, στην Ολλανδία, στην Αυστρία και στην Φινλανδία (δηλαδή στις πλεονασματικές χώρες που θα αποφασίσουν την τύχη μας), γνωρίζει το μέγιστο κακό που έχει κάνει στην πατρίδα μας, και στην εικόνα της, το Σύνδρομο Παπακωνσταντίνου. Όταν ενέκριναν οι Βουλές τους ένα δάνειο 110 δις, οι πολίτες τους θεώρησαν το ποσό τεράστιο και αρκετό για μια χώρα σαν την Ελλάδα. Όταν μετά από ενάμιση χρόνο ενέκριναν άλλα 130 δις, το έκαναν με δαγκωμένα τα χείλη. Το Σύνδρομο Παπακωνσταντίνου αμέλησε το απλό γεγονός ότι τόσο η «βοήθεια» των εταίρων όσο και τα μέτρα λιτότητας πρέπει από την πρώτη φορά να είναι έτσι δομημένα που να αρκούν. Η στρατηγική να πάρουμε ένα πακέτο τώρα και μετά, που θα πάει, θα μας δώσουν κι άλλα, θα μείνει στην ιστορία ως το λάθος ολκής το οποίο στέρησε το όνειρο από μια ολόκληρη γενιά. Αν τον Μάιο του 2010 η τότε κυβέρνηση είχε καθήκον να μην αποδεχθεί ένα πακέτο που δεν θα αρκούσε, τον Αύγουστο του 2012 δεν υπάρχει καμία δικαιολογία για να ακολουθούμε την ίδια στρατηγική, να πέφτουμε θύματα του ίδου Συνδρόμου. Αυτό που κάνει η κυβέρνηση Σαμαρά τώρα, να συμμετέχει στα πυραμιδικά δάνεια υπέρ της ΕΚΤ ώστε να ζητά μια διετή επιμήκυνση (που η ίδια γνωρίζει ότι σε δύο χρόνια θα μεγαλώσει την μαύρη τρύπα που έχουμε σήμερα), αποτελεί ασέλγεια επί της αποδυναμωμένης, αποσαθρωμένης, απογοητευμένης ελληνικής κοινωνίας. Τόσο απλά.


Περιληπτικά

Η Κρίση της Ευρωζώνης οδήγησε τον μόνο σοβαρό ευρωζωνικό θεσμό που έχουμε, την ΕΚΤ, σε ένα προσβλητικά πυραμιδικό σχήμα χρηματοδότητης πτωχευμένων κρατών όπως η Ελλάδα, η Ιρλανδία, η Ιταλία κλπ. με στόχο την διατήρηση της πλάνης ότι τέτοια σχήματα μπορούν να διαιωνίζονται. Η πραγματικότητα είναι ότι, όπως όλες οι πυραμίδες, το σχήμα που επιβάλει η ΕΚΤ σε μια άβουλη ελληνική κυβέρνηση είναι καταδικασμένο να καταρρεύσει. Γιατί συμμετέχει η ελληνική κυβέρνηση σε αυτήν την οφθαλμοφανή απάτη; Επειδή διακατέχεται από το Σύνδρομο Παπακωνσταντίνου (ας κερδίσουμε λίγο χρόνο μπας και, στο μεταξύ, «ρεφάρουμε»), αρνούμενη να μάθει το πολύ βασικό μάθημα της αριθμητικής και της ιστορίας ότι η επιμήκυνση μιας δημοσιονομικής πτώχευσης αποτελεί ασέλγεια πάνω σε εκείνους που θα κληθούν να καταβάλουν το κόστος της.

[1] Γιατί εγκληματικό το PSI; Επειδή είναι η πρώτη φορά στην οικονομική ιστορία της ανθρωπότητας που ένα κράτος πτωχεύει (δηλαδή κουρεύει τα ομόλογά του) και, την ίδια στιγμή, καταφέρνει να αυξήσει το χρέος του! Θέλει όντως «ταλέντο» ένα τέτοιο «επίτευγμα».

Πηγή: L1 -Γιάνης Βαρουφάκης 

Η ψευδαίσθηση που άξιζε ένα τρισεκατομμύριο!

De Volkskrant, Amsterdam

Στις 29 Μαρτίου, οι υπουργοί Οικονομικών των χωρών της ΕΕ υποστήριξαν, ότι κατάφεραν να εξασφαλίσουν τα απαραίτητα ποσά για να θωρακίσουν την ευρωζώνη από μια νέα κρίση.

 Όπως όμως αποδείχθηκε ότι όλα αυτά ήταν λογιστικά τεχνάσματα, που θα μπορούσε να καταρρεύσουν με την πρώτη κιόλας ένδειξη του προβλήματος.

Στην πραγματικότητα, υπάρχουν 1.000 δισεκατομμύρια δολάρια για τον Ευρωπαϊκό Μηχανισμό Σταθερότητας (MES), το ταμείο έκτακτης ανάγκης στο οποίο πρέπει να καταφύγει η Ισπανία και η Ιταλία σε περίπτωση που απειληθούν με χρεοκοπία.

Δεν υπάρχουν ούτε 800 ή 700 δισ. €, που είναι τα ποσά, τα οποία είχαν αναφέρει με υπερηφάνεια οι υπουργοί στη επίσημη δήλωση τους.

Αυτό που ο  De Jager και οι ευρωπαίοι ομόλογοί του είχαν αποκαλύψει είναι μια απάτη. Είναι ένας τρόπος σαν ταχυδακτυλουργία, που έκαναν με τους  αριθμούς και που υπονομεύει εξ αρχής την αξιοπιστία του Ταμείου Αρωγής, το οποίο θα αρχίσει να λειτουργεί από την 1η Ιουλίου.

Τα θεμέλια του μαθηματικού αυτού τεχνάσματος καθορίστηκαν από τους ίδιους τους αρχηγούς των κυβερνήσεων.

Το περασμένο φθινόπωρο, αποφάσισαν ότι η συνδυασμένη δανειοδοτική ικανότητα του υφιστάμενου ταμείου αρωγής [το Ευρωπαϊκό Ταμείο Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας, EFSF, που δημιουργήθηκε το 2010] και το επόμενο που πρόκειται να δημιουργηθεί θα πρέπει να περιοριστεί  σε ένα μέγιστο ποσό των 500 δισ. ευρώ - στο χαρμόσυνο μήνυμα τους, αποφάσισαν, με ιδιαίτερη έμφαση ότι πρέπει να τεθεί ένα όριο με τον αριθμό 500.

Μπλόφα και παραλειπόμενα

Ότι υπήρχαν μόνο 300 δισ. ευρώ σαν νέο ποσό - αφού τα προηγούμενα 200 δισ. ευρώ  είχαν ήδη χρησιμοποιηθεί για τη “διάσωση” της Ελλάδας, της Πορτογαλίας και της Ιρλανδίας από τη πτώχευση - πέρασε σιωπηρά.

Τον Δεκέμβριο οι ίδιοι ηγέτες συμφώνησαν να "επανεξετάσουν" το ποσό του κοινού ταμείο – χρησιμοποιώντας την αργκό φρασεολογία των Βρυξελλών, μιλώντας  για "αύξηση". Οι χρηματοπιστωτικές αγορές, οι ΗΠΑ, ο ΟΟΣΑ, το ΔΝΤ είχαν αντιληφθεί ότι, ακόμη και τα 500 δισεκατομμύρια ευρώ νέου χρήματος,  δεν θα επαρκούσαν για να αποσοβήσουν μια στοχευμένη δράση των κερδοσκόπων, εναντίον  μίας και μόνο χώρας (την Ιταλία) από το να επεκταθεί στην υπόλοιπη ευρωζώνη.

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή πρότεινε στη συνέχεια ένα σαφές πρόγραμμα: με την προσθήκη του ποσού από τα παλιά κεφάλαια , που δεν είχαν χρησιμοποιηθεί (240 δισ. Ευρώ),  στο νέο ταμείο (MES), το ποσό θα μπορούσε να φτάσει μέχρι τα 740 δισ. ευρώ - το μωρό του ενός τρισεκατομμυρίων δολαρίων-, που θα μπορούσε να πείσει τις αγορές και να ενθαρρύνει την ΔΝΤ, προκειμένου να ενισχύσει τον αγώνα του στήθος με στήθος στήθος , ενάντια στη κρίση του ευρώ..

Κάτω από την πίεση της Γερμανίας, η πρόταση αυτή απορρίφθηκε την Παρασκευή [30 Μάρτίου]. Με ένα μαγικό ραβδί, οι ευρωπαίοι υπουργοί ¨πέταξαν” ένα ποσό ακόμα μεγαλύτερο: 800 δισ. ευρώ. Αυτό όπως αποδείχθηκε, ήταν η προσθήκη των 500 δισεκατομμυρίων που είχαν ήδη υποσχεθεί, συν τα 200 δισεκατομμύρια του δανείου από το παλαιό ταμείο, συν τα 100 δισ. ευρώ από την αρχική επείγουσα βοήθεια προς την Ελλάδα, έτσι : τα περισσεύματα, φουσκώνουν με τον καπνό και τους καθρέφτες.

Δεν είναι η πρώτη φορά που οι υπουργοί της ευρωζώνης έχουν υποπέσει σε σφάλματα, κάνοντας περίεργες αριθμητικές πράξεις. Το  πρώην ταμείο αρωγής  βαπτίσθηκε και αυτό "ένα τρισεκατομμύριο δολάρια μωρό" κατά τη γέννηση του τον Μάιο του 2010. επρόκειτο να περιλάβει 750 τρις €  - 500 δισ. ευρώ από την ΕΕ και 250 δισ. ευρώ από το ΔΝΤ. Κατά τους επόμενους μήνες, το μερίδιο της ΕΕ συρρικνώθηκε και περιορίστηκε στα  250 δισ. ευρώ ως αποτέλεσμα των πρόσθετων εγγυήσεων που απαιτούνται για να δανειστεί τα χρήματα.

Πρώτα θα έπρεπε να χρησιμεύσει ως ένα αποτρεπτικό μέτρο

Μετά από πολύ γκρίνια από τις πολιτικές ηγεσίες, οι χώρες της ευρωζώνης αποφάσισαν να αυξήσουν τη συμμετοχή τους σε 440 δισεκατομμύρια ευρώ. Οι κινέζοι και τα συστήματα της χρηματοοικονομικής μόχλευσης, θα πολλαπλασίαζαν το ποσό αυτό με συντελεστή τέσσερα ή πέντε. Αλλά στη συνέχεια δεν ακούσαμε τίποτα περισσότερο για τους Κινέζους ή για τους τους μοχλούς της.

Πεντακόσια δισ. ευρώ, πρέπει όμως να πούμε, ότι είναι πολλά χρήματα για το νέο ταμείο (MES). Είναι αρκετά για να στηρίξουν τις ισπανικές τράπεζες, αν Μαδρίτη έρχεται ζητώντας τα. Αλλά εάν η ισπανική  και η ιταλική κυβέρνηση χτυπήσουν ταυτόχρονα  την πόρτα, τότε δεν θα είναι αρκετό.

Σύμφωνα με τη γνώμη των υπουργών, ο στόχος δεν είναι να χρησιμοποιηθεί το ταμείο έκτακτης ανάγκης. Είναι εκεί για να χρησιμοποιηθεί κυρίως ως αποτρεπτικό. Ωστόσο οι Υπουργοί θα ήθελαν να βγάλουν το "μεγάλο μπαζούκα» - εξ ου και η αγωνία τους  για τα "1.000 δισ. δολάρια".

Ένα τέτοιο ταμείο θα είναι αρκετά μεγάλο ώστε να αποτρέψει τις αγορές από το να σκεφθούν, έστω και για ένα δευτερόλεπτο, να ξεκινήσουν μια επίθεση ενάντια στη “ασθενέστερη αδελφή” της ευρωζώνης.

Αυτό είναι ακριβώς το κρίσιμο σημείο.  Οι κυβερνήσεις όμως,υπονομεύουν την άμυνα της ευρωζώνης, για δεύτερη φορά μέσα σε δύο χρόνια.

Αναδημοσίευση από: newstrap.gr

Το τελευταίο σημείωμα...

Το τελευταίο σημείωμα του συνταξιούχου Δημήτρη Χριστούλα...
Χωρίς σχόλια...

Οι Γερμανοί ανάβουν το πράσινο στην Ελλάδα για μονομερή διαγραφή του χρέους!

"Χρέος; Ποιό χρέος; Γιατί, είχαμε ποτέ την Ελλάδα υπό κατοχή;"

Της Υβόννης Τσιλίδου

Την προηγούμενη εβδομάδα με απόλυτη σοβαρότητα το Γερμανικό Υπουργείο Εξωτερικών διέγραψε μονομερώς το επονομαζόμενο κατοχικό χρέος του Γερμανικού Κράτους προς το Ελληνικό Κράτος, αγνοώντας ή ρίχνοντας στην κάλαθο των αχρήστων ισχύουσες Διεθνείς Δεσμεύσεις και Συμφωνίες, μη τιμώντας την υπογραφή του, την τιμή του και την αξιοπιστία του σε μιαν εποχή άκρας ευημερίας του Γερμανικού λαού, μη πιεζόμενου δηλ. από οικονομική ανάγκη, έναντι ενός λαού που πνέει τα λοίσθια και μάλιστα με δική του, γερμανική, υπαιτιότητα.

Αν και το θέμα σε επίπεδο δεοντολογίας, ηθικής τάξης και δικαίου δεν αφορά τον ελληνικό λαό, αλλά αυστηρά τον γερμανικό, ο οποίος αυτοεχρίσθη προσφάτως σε υπέρτατο αρμοστή της ηθικής τάξης έναντι των τεμπέληδων Ελλήνων. Τηρουμένων των αναλογιών θα μπορούσαν κι αυτοί να αποκληθούν αναίσχυντοι, διότι αρνούνται να αποπληρώσουν τις καταστροφές που οι ίδιοι προκάλεσαν, αφερέγγυοι κατά συρροήν, διότι αρνούνται επί μισό και πλέον αιώνα τις οικονομικές τους υποχρεώσεις και ανέντιμοι έναντι της Διεθνούς Κοινότητας και ιδίως της Ευρωπαικής, της οποίας επιπροσθέτως φιλοδοξούν να ηγηθούν, διότι αρνούνται την ισχύ της απόφασης της Διασυμμαχικής Επιτροπής των Παρισίων.
Το ηθικό ανάστημα της κυβέρνησης της Κας Μέρκελ, προαπαιτούμενο για να κάνεις τον ηγέτη και τον κήρυκα της ηθικής, έχει καταβαραθρωθεί.
Δεν ξέρω αν ισχύει το ίδιο και για τον γερμανικό λαό και το Γερμανικό Κράτος, έννοιες τις οποίες δεν μπορεί να διασύρει μια απλή τετραετής Κυβέρνηση.

Το Γερμανικό χρέος προς την Ελλάδα από πολεμικές αποζημιώσεις, ως γνωστόν ανέρχεται στο ποσό των 108 δις ευρώ, χωρίς τους τόκους, αλλά και τις προσαυξήσεις υπερημερίας, τι υπερημερίας δηλαδή, μισός και αιώνας πέρασε.
Από το αναγκαστικό δάνειο στο οποίο μας υπέβαλλε ο κατοχικός στρατός θα πρέπει να προσθέσουμε άλλα 54 δις ευρώ, χωρίς πάλι τόκους και υπερημερίες, δηλαδή χρέος 162 δις αρχικό ποσό χωρις τόκους. Ξένος οικονομολόγος προ καιρού είχε υπολογίσει τις οφειλές της Γερμανίας προς εμάς σε συνολικό ποσό άνω των 600 δις ευρώ, παρακαλώ, ανοίγοντάς μας τα μάτια.

Το Ελληνικό Κράτος φυσικά δεν αποποιείται των νομίμων δικαιωμάτων του, όμως αν το σκεφθούμε βαθύτερα καταλήγουμε στο συμπέρασμα ότι ίσως με όλα αυτά οι φίλοι Γερμανοί κάτι θέλουν να μας πούν, να μας δείξουν έναν δρόμο, μαςκλείνουν το μάτι για μια διευθέτηση και του δικού μας χρέους βάσει της δικής τους πρακτικής, της απορρέουσας από υψηλή επιστημονική τεχνογνωσία[ ! }. Άνευ ετέρας συζητήσεως δηλαδή, αναστολών, ενοχών και διλημμάτων θα πρέπει κι εμείς να προχωρήσουμε σε μονομερή διαγραφή του χρέους μας και για αυτόν επιπροσθέτως τον γερμανικό λόγο συν όλους τους ατράνταχτους άλλους, τους οποίους και θα συνοψίσω στον εξης ένα: το ελληνικό χρέος είναι ένα χρέος- φούσκα, ένα μη υπάρχον στην ρεαλιστική οικονομική πραγματικότητα της χώρας και του λαού.
Είναι ένα μαθηματικό μέγεθος αρνητικού προσήματος, δηλαδή υπάρχει, αλλά δεν υπάρχει στα αλήθεια, υπάρχει στο παράλληλο οικονομικό σύμπαν – φούσκα της Goldman Sacks, της Deutshe Bank και όλων των συναφών Οίκων στα πλαίσια της καταλήστευσης των λαών, της άλωσής τους μέσω οικονομικών πολέμων και απειλών που μετέρχονται για την κατάργηση της ανεξαρτησίας τους και την μετέπειτα υφαρπαγή του πλούτου τους και της περιουσίας τους.
Το τοκογλυφικό κατεστημένο σε όλο του το μεγαλείο: σου δίνω με το στανιό δάνεια μαγειρεύοντας στοιχεία, τα οποία κατά 80% παίρνω πίσω για αποπληρωμή των τόκων και συγχρόνως σου κατάσχω τμηματικά την δημόσια περιουσία και πλούτο σου, γιατί αδυνατείς να αποπληρώσεις, αφού σε έχω αφαιμάξει ποικιλοτρόπως και στερήσει από κάθε αναπτυξιακή προοπτική μέσω της τοπικής πολιτικής σπείρας, των μονίμως παραπλανούντων ΜΜΕ και ετέρων αξιοπίστων εξωκοινοβουλευτικών συνεργατών τους οποίους και επιβάλλω ως Υπουργούς Οικονομικών.
Επιπροσθέτως σε δένω φιόγκο και με το αποικιοκρατικό Αγγλικό Δίκαιο, έτσι για να μην διανοηθείς να κουνήσεις ούτε βλέφαρο. Έναντι αυτού του ομολογουμένως άψογα οργανωμένου συστήματος μία λύση υπάρχει, η Μεγαλεξάνδρεια : το κόψιμο του Γόρδιου δεσμού, δηλ. διαγραφή του χρέους και εμείς τελειώσαμε, κι άσε τους άλλους να τρέχουν. Άσε που μας υποβάλλουν τη λύση διακριτικά και φιλικά οι Γερμανοί με τα πεπραγμένα τους.

Πηγή: Ας Μιλήσουμε Επιτέλους

Ο Καμμένος για την κατάργηση της εθνικής κυριαρχίας

Η Naomi Klein για την κυβέρνηση Παπαδήμου

Δείτε τι έχει να πει η Καναδή δημοσιογράφος και συγγραφέας Naomi Klein για την Ελλάδα και την κυβέρνηση Παπαδήμου, αλλά και την εκποίηση της Ελλάδας.

Το βίντεο εμφανίζεται στην ιστοσελίδα του Catastroika, του νέου 

ντοκυμαντέρ του Άρη Χατζηστεφάνου που αναζητά τις συνέπειες

από την ολοκληρωτική εκποίηση της χώρας μας.

Η κατάρρευση των κεντρικών συστημάτων

"Βρίσκεστε εδώ".

Η ολοένα και μεγαλύτερη μείωση των κοινωνικών παροχών και η συνεχής αύξηση των φόρων και των τελών αποτελεί μια πραγματικότητα που αντιμετωπίζουμε πλέον καθημερινά στην κοινωνία μας. Η πορεία αυτή προς τον γκρεμό δεν έχει τέλος. Θα πρέπει να κατανοήσουμε τους λόγους που γίνεται αυτό για να αποδεχτούμε πως δεν είναι πλέον δυνατή η "διάσωσή" μας από την πολιτική ελίτ. Τα πράγματα πάνε από το κακό στο χειρότερο και ο ρόλος της πολιτικής αυτής άρχουσας τάξης είναι να τα κάνουν όσο χειρότερα γίνεται.

Θα πρέπει καταρχάς να αναγνωρίσουμε πως το κοινωνικό, πολιτικό και οικονομικό σύστημα το οποίο έχει επικρατήσει ελιναι ένα συγκεντρωτικό σύστημα. Ο πλούτος φεύγει από την περιφέρεια και καταλήγει στο κέντρο.

Σκεφθήτε για λίγο το σώμα σας. Σε περίπτωση υποθερμίας σταματάει την κίνηση του αίματος προς τα άκρα, τα δάχτυλα των χεριών και των ποδιών, για να διατηρήσει τη θερμοκρασία στην καρδιά και να την προστατέψει. Αυτό μπορεί να σημαίνει πως ο οργανισμός θα χάσει χέρια και πόδια, αλλά ο κορμός θα επιζήσει. Σε ποιά κατάσταση, αυτό είναι μια άλλη συζήτηση.

Αυτού του είδους η στρατηγική επιβίωσης είναι στρατηγική επιβίωσης του κέντρου, του κορμού. Είναι μια στρατηγική από την οπτική γωνία του κέντρου και εξυπηρετεί μόνο τα δικά του συμφέροντα. Ρίχνοντας τη θερμοκρασία του σώματος, προστατεύει τον κορμό, σίγουρα όμως δεν κάνει τίποτα για να προστατέψει τα άκρα και τα δάχτυλα.

Αυτή ακριβώς τη στρατηγική έχει επιστρατεύσει το παγκόσμιο χρηματοπιστωτικό σύστημα, καθώς επίσης και οι πλεονασματικές χώρες, όπως η Γερμανία. Έχουν υιοθετήσει τη στρατηγική υφαρπαγής του πλούτου από τις πιο ευαίσθητες και φτωχές κοινωνικές ομάδες, έχοντας φτωχοποιήσει τη μεσαία τάξη σε όλες τις χώρες του πρώην πρώτου κόσμου. Παράλληλα, στην περίπτωση της ΕΕ, έχουν εσκεμμένα φτωχοποιήσει χώρες της περιφέρειας και υφαρπάζουν συστηματικά τον εθνικό τους πλούτο. Η περίπτωση της Ελλάδας είναι χαρακτηριστική.

Το σύστημα απαιτεί ο πλούτος να εισρέει στο κέντρο. Η Φρανκφούρτη, η νέα οικονομική πρωτεύουσα της Ευρώπης, και το Βερολίνο, η νέα πολιτική πρωτεύουσα, απαιτούν ολοένα και περισσότερο πλούτο με τη μορφή τελών υποτέλειας, χαρατσιών στο ηλεκτρικό και δυσβάσταχτων φόρων για να μπορέσουν να συντηρήσουν το σύστημα σε βάρος των ευρωπαϊκών κοινωνιών, σε βάρος των ελλειμματικών χωρών της περιφέρειας και σε βάρος των φτωχότερων και ευπαθέστερων κοινωνικών τάξεων.

Η μεγάλη πλάνη πως θα μας σώσουν οι πολιτικοί

Χιουμοριστική αναπαράσταση του πώς συρρικνώνεται η
οικονομία μέσω του πληθωρισμού. Σήμερα, το μπαλόνι
αυτό έχει αντίστοιχα το μέγεθος της Γης. Σε τέτοιες
συνθήκες το κέντρο δεν αντέχει και αρπάζει επιθετικά
τον πλούτο από την περιφέρεια. Τα αποτελέσματα είναι
καταστροφικά για όλους.

Κι όμως, οι πολιτικοί δεν είναι εκείνοι που θα προσφέρουν λύσεις από την κορυφή της κοινωνικής πυραμίδας. Για την ακρίβεια, εκεί ψηλά στην πυραμίδα, πάνω από τα σύνεφα, ο καιρός είναι αίθριος και οι λύσεις απλές. Γιατί οι... πεφωτισμένοι ηγέτες μας έχουν τη λύση: Επιβολή περισσότερων φόρων, οι οποίοι με τη σειρά τους θα αποδειχτούν εξαιρετικά αναποτελεσματικοί, καθώς η οικονομική δραστηριότητα εξανεμίζεται και η ακίνητη περιουσία χάνει την αξία της.

Σε μια περίοδο όμως που τα πράγματα δεν πάνε καλά, όπως η σημερινή, το κέντρο δεν αντέχει. Η δουλειά των τοπικών και των υπερεθνικών πολιτικών, όπως οι Μερκοζύ, είναι να οδηγήσουν τα πράγματα στη χειρότερη δυνατή τους έκβαση. Ο λόγος που το κάνουν αυτό είναι γιατί προσπαθούν απελπισμένα να διασώσουν το σύστημα που πεθαίνει -- ένα σύστημα που έχει στείλει τόσα προνόμια και αγαθά προς τη μεριά τους. Το σύστημα είναι συγκεντρωτικό και στόχο έχει τη διακίνηση επιπλέον πόρων από την ευρύτερη περιφέρεια προς το κέντρο της ισχύος.

Τα συγκεντρωτικά συστήματα εξαρτώνται από την πολιτική νομιμοποίηση που αποκτούν. Αυτή την αποκτούν μέσα από μια διαδικασία εναπόθεσης της εμπιστοσύνης του κοινού σε αυτά, με αντάλλαγμα την εξυπηρέτηση του κοινού καλού. Η εμπιστοσύνη αυτή σήμερα διαλύεται με ταχύτατους ρυθμούς σε ολοένα και περισσότερα σημεία πάνω στον πλανήτη (ανάμεσά τους και στη χώρα μας). Οι καθημερινοί άνθρωποι συνειδητοποιούν ολοένα και πιο πολύ πως τα συμφέροντά τους και η εμπιστοσύνη τους έχουν προδοθεί από την πολιτική άρχουσα τάξη για να εξυπηρετηθούν τα συμφέροντα όσων έχουν τις "σωστές διασυνδέσεις", όπως λχ το τραπεζικό καρτέλ.

Όσοι κερδοσκόποι παίζουν την τελευταία δεκαετία διάφορα απατηλά σχήματα Ponzi με τα λεφτά των άλλων και είναι σε θέση υπεροχής να ξέρουν τα αποτελέσματα των σχημάτων αυτών, είναι εκείνοι που έχουν τις "σωστές διασυνδέσεις" στο μοντέρνο πολιτικό μας σύστημα. Αυτοί έχουν διασωθεί ξανά και ξανά από τα καταστροφικά αποτελέσματα των ίδιων των κάλπικων πρακτικών τους, μέσα από την απόλυτη απάτη που έχουν κατορθώσει να περάσουν: Την κοινωνικοποίηση των ζημιών τους.

Από την άλλη μεριά του συστήματος βρίσκονται τα θύματά αυτών των απατεώνων. Οι απλοί άνθρωποι που το μόνο που έχουν πλέον να ελπίζουν είναι τα περισσότερα μέτρα λιτότητας, η μεγαλύτερη υφαρπαγή της περιουσίας τους, η σίγουρη εξαθλίωση και ένα πολύ αβέβαιο μέλλον. Κάποια στιγμή, η διαμαρτυρία και η εξέγερση είναι αναπόφευκτα, καθώς η πολιτική νομιμοποίηση εξανεμίζεται. Όλον τον προηγούμενο χρόνο, το είδαμε αυτό σε κάθε γωνιά του κόσμου, από την Ευρώπη μέχρι την Αμερική και από την Ασία μέχρι την Αφρική. Η κοινωνική βία επανήλθε στο προσκήνιο και άρχισε να εξαπλώνεται σαν μια ανεξέλεγκτη πυρκαγιά σε δάσος. Η ίδια η ανθρώπινη φύση είναι που μας οδηγεί σε αυτό.

Η φονική αδράνεια του συγκεντρωτικού συστήματος

Σύνθεση που συγκρίνει το κτίριο του Ευρωπαϊκού
Κοινοβουλίου με τον Πύργο της Βαβέλ. Σίγουρα μοιάζουν!

Το μόνο που ενδιαφέρει το σύστημα είναι να μας κρατήσει όλους μέσα στη φυλακή που έχει χτίσει, μέσα στο μαντρί που μας έχει κλείσει για να μας αρμέγει για πάντα. Αυτή είναι η φύση του και οι εκφράσεις του μέσα σε αυτές τις συνθήκες άρχισαν να παίρνουν κτηνώδεις, απολυταρχικές διαστάσεις. Η κρατική βία δείχνει σιγά-σιγά το άσχημο πρόσωπό της, καθώς η δημοκρατία και το Σύνταγμα καταλύονται. Ολοένα και περισσότεροι πρόθυμοι συνασπίζονται με το σύστημα, σε βάρος της χώρας και της κοινωνίας, με την ελπίδα πως θα διατηρήσουν τα προνόμια και τα αξιώματά τους.

Όμως εδώ έχουμε και μια άλλη σημαντική εξέλιξη που δεν θα πρέπει να παραλείψουμε να βλέπουμε. Οι διαδικασίες μεταφοράς του πλούτου από την περιφέρεια στο κέντρο (βλέπε Γερμανία), όσο εντείνονται, όπως συμβαίνει σήμερα με την Ελλάδα, τόσο εμφανίζουν σημάδια διάλυσης. Ο λόγος είναι πως η περιφέρεια, πάνω στην οποία βασίζονταν όλα αυτά τα χρόνια, καταρρέει οικονομικά, πολιτικά και κοινωνικά. Όσο συμβαίνει αυτό, θα πρέπει να περιμένουμε πως θα πιεστεί ολοένα και πιο βίαια, ολοένα και πιο έντονα, για να διασφαλιστεί αρκετός πλούτος για να επιβιώσει το κέντρο. Ακριβώς έτσι είχε συμβεί την εποχή της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας, όταν η κεντρική εξουσία πίεζε τόσο πολύ τους αγρότες μέσω των φόρων, που εκείνοι εγκατέλειψαν τη γη τους και εντάχθηκαν στις τάξεις των γειτονικών βαρβάρων επιδρομέων.

Η Γερμανία εξαρχής εφάρμοζε αυτό το σύστημα και μετατράπηκε σταδιακά σε κέντρο εξουσίας μέσα στην ΕΕ, λόγω του ελεύθερου εμπορίου. Εξήγαγε προϊόντα και υπηρεσίες και πληρωνόταν σε χρήματα. Οι χώρες της περιφέρειας εισήγαγαν προϊόντα και υπηρεσίες και εξήγαγαν χρήματα προς την Γερμανία. Κάποια στιγμή ήταν λογικό να φτάσουμε στο σημείο διάλυσης, καθώς αυτή η μονομερής συσσώρευση πλούτου δεν μπορεί να συνεχίζεται για πάντα.

Τα τραγικά αδιέξοδα του συγκεντρωτικού συστήματος 
(γνωστού και ως παγκοσμιοποίηση)

Τα επόμενα χρόνια θα γίνουμε μάρτυρες μιας κολοσσιαίας σύγκρουσης ανάμεσα στο συγκεντρωτικό σύστημα και τους υποστηρικτές του και στις διάφορες αποκεντρωτικές δυνάμεις που θα εμφανίζονται σαν τα μανιτάρια. Αυτό θα γίνει σε πολλά επίπεδα: Τοπικά νομίσματα, αγορές ανταλλαγών, "αυθαίρετοι" οικισμοί, παραγωγή τροφίμων (ήδη στην Αμερική, σύντομα θα καταστεί παράνομο να παράγεις τα δικά σου τρόφιμα),

Οι κεντρικοί σχεδιαστές, οι "ιδιοφυίες" που ευθύνονται σε μεγάλο βαθμό για τα σημερινά χάλια, λειτουγούν πλέον εκτός κοινωνίας και εναντίον του κοινού καλού. Οι πολιτικοί, από την άλλη, ακόμα και αν γνώριζαν τι συμβαίνει γύρω τους και το κατανοούσαν, ακόμα και αν είχαν τη διάθεση να το διορθώσουν υπέρ του κοινωνικού καλού, δεν θα κατάφερναν τίποτα. Είναι τόσο ριζωμένοι μέσα σε ένα σύστημα που έχει γίνει όμηρος των κατεστημένων συμφερόντων και το χαρακτηρίζει τόσο μεγάλη αδράνεια, που η ελευθερία των κινήσεών τους θα ήταν πολύ περιορισμένη.

Τέτοια συστήματα όπως το σημερινό δεν μπορούν να απαντήσουν στα προβλήματα μιας τέτοιας κλίματα οικονομικής, πολιτικής, κοινωνικής και πολιτισμικής κρίσης μέσα σε εύλογο χρονικό διάστημα που θα μπορούσε να κάνει κάποια ουσιαστική διαφορά. Το ρίσκο είναι μεγάλο και μια καταστροφική συστημική κατάρρευση μπορεί να συμβεί από στιγμή σε στιγμή. Η οποιαδήποτε δράση που θα απαντούσε στο πρόβλημα θα έπρεπε να είναι πολύπλοκη, πολύ ακριβή και πολύ αργή για να έχει κάποιο αντίκτυπο. Αν περιμένουμε λύσεις από την κορυφή και από τους πολιτικούς μας, θα απογοητευτούμε οικτρά. Το χειρότερο όμως είναι πως θα είμαστε απροετοίμαστοι για αυτό που έρχεται, για τις ραγδαίες αλλαγές που διαφαίνονται στον ορίζοντα. Και μέχρι να συνειδητοποιήσουμε πως δεν υπάρχει κανένας πρίγκιπας πάνω σε άσπρο άλογο που θα μας σώσει, θα είναι πολύ αργά για να γίνει κάτι ουσιαστικό.

Αυτή την απαισιοδοξία θα πρέπει να την έχουμε μόνο ως προς το ότι δεν θα πρέπει να περιμένουμε τους άλλους να μας σώσουν από τη δική μας μοίρα. Ευτυχώς, υπάρχουν πολλές στρατηγικές που μπορούμε να υιοθετήσουμε, πέρα από την παράνοια της διατήρησης του αδιατήρητου.

Αυτό που πρέπει να κάνουμε άμεσα είναι να αποκεντρώσουμε τη ζωή μας. Να χτίσουμε παράλληλα συστήματα διανομής βασικών αγαθών και υπηρεσιών με απλούς, φτηνούς και αποτελεσματικούς τρόπους, που θα ανταποκρίνονται στις συνεχείς αλλαγές που συντελούνται γύρω μας.

Δεν θα μπορέσουμε φυσικά να καλύψουμε όλες τις ανάγκες που οι κοινωνίες μας είχαν μάθει στο παρελθόν να ικανοποιούν υποθηκεύοντας το μέλλον των παιδιών τους. Θα μπορούμε να καλύψουμε όμως τις πιο βασικές ανάγκες για να επιβιώσουμε και να προχωρήσουμε μπροστά. Το κρίσιμο σημείο είναι να βασίσουμε τις προσδοκίες μας στην πραγματικότητα. Δεν θα πρέπει να ξεχνάμε πως ένας από τους λόγους της κάκιστης ψυχολογίας όλων μας είναι ότι έχουμε εμπλακεί συλλογικά σαν κοινωνίες και οικονομίες στην πλάνη πως τα πράγματα πρέπει να συνεχίσουν να λειτουργούν όπως πριν και αυτό είναι κάτι που δεν το διαπραγματευόμαστε.

Και όμως, τα πράγματα δεν θα συνεχίσουν όπως πριν, γιατί απλά δεν μπορούν. Όσον αφορά το αδιαπραγμάτευτο αυτής της στάσης, η μόνη που δεν διαπραγματεύεται είναι η πραγματικότητα, η οποία μας επιβάλλει να ζούμε μέσα στις παραμέτρους που αυτή καθορίζει.

Το μέλλον: Τα αποκεντροποιημένα συστήματα και η βιωσιμότητα

Στα συγκεντρωτικά συστήματα, η υποδομή δεν αντέχει
για πολύ...

Απ' ό,τι φαίνεται, στο μέλλον μας δεν μπορεί να υπάρξει κάποιο συγκεντρωτικό σύστημα, όπως αυτό που καταρρέει μπροστά στα μάτια μας, αλλά διάφορα επιμέρους αποκεντρωμένα συστήματα. Υπάρχουν πολλές μορφές αποκέντρωσης και όλες αφορούν την εγκατάλειψη του κοπαδιού πριν αυτό πέσει στον γκρεμό. Το κοινό στοιχείο όλων αυτών των αποκεντρωτικών μορφών είναι πως αναφέρονται σε μια επιστροφή στην τοπική κοινωνία, στην τοπική αναγέννηση, στις παραδοσιακές αξίες, στην εστίαση πάνω στην τοπική αυτάρκεια και στη θεμελίωση νέων σχέσεων εμπιστοσύνης ανάμεσα στους γείτονες.

Οι σχέσεις εμπιστοσύνης με τους γείτονες αποτελούν μια αξία που έχει ισοπεδωθεί εντελώς από τον καπιταλισμό. Κι όμως, οι σχέσεις εμπιστοσύνης αποτελούν τη βάση των πάντων. Παρ' όλα αυτά, στις παρούσες συνθήκες, καθώς οι οικονομίες συρρικνώνονται, οι σχέσεις εμπιστοσύνης και η πολιτική νομιμοποίηση καταρρέουν μαζί τους.

Όταν δεν υπάρχει εμπιστοσύνη, τα συστήματα παύουν να λειτουργούν αποτελεσματικά. Οι τοπικές πρωτοβουλίες αυτονομίας και αλληλεγγύης, που έχουν αρχίσει να πολλαπλασιάζονται στην ταλαιπωρημένη χώρα μας και κυρίως στην επαρχία, είναι αποτελεσματικές γιατί λειτουργούν μέσα σε κοινωνικά περιβάλλοντα όπου οι σχέσεις εμπιστοσύνης είναι ζωντανές ακόμα. Όσο δε αυτές δοκιμάζονται και κρατάνε, ενισχύουν ακόμα περισσότερο το ρεύμα αυτών των πρωτοβουλιών.

Πέρα από τις αντιστάσεις και τις επιταγές ενός ετοιμοθάνατου συγκεντρωτικού συστήματος που προσπαθεί να επιβάλει μιαν αφόρητη κατάσταση λατρείας του status quo, θα πρέπει να κοιτάξουμε επιτέλους στο μέλλον, αν θέλουμε να επιβιώσουμε σαν κουλτούρα, σαν έθνος και σαν είδος. Έρχεται η ώρα να υιοθετήσουμε τοπικά νομίσματα, να αναπτύξουμε διαπραγματευτικές ικανότητες για να μπορούμε να ανταλλάσσουμε αγαθά, θα πρέπει να αναπτύξουμε μικρά ευέλικτα δίκτυα μεταφορών και επικοινωνιών, μια τοπική βασική ιατροφαρμακευτική φροντίδα, προγράμματα τοπικής αστυνόμευσης (σε συνεργασία με την αστυνομία), θα πρέπει να πολεμήσουμε για να καταργηθούν οι νόμοι που πιθανώς θα εμφανιστούν κατά της τοπικής παραγωγής τροφίμων, της ελεύθερης πρόσβασης σε καθαρό πόσιμο νερό ή της τοπικής παραγωγής ενέργειας και της πρόσβασης της τοπικής κοινωνίας σε αυτά.

Αυτά είναι μερικά από τα εργαλεία που έχουν οι τοπικές κοινωνίες στα χέρια τους, εργαλεία που μπορούν να τους εξασφαλίσουν την επιβίωση. Σε καμία περίπτωση όμως οι τοπικές κοινωνίες δεν πρέπει να μείνουν εκεί. Κάθε τόπος θα χρειαστεί διαφορετικά εργαλεία, ανάλογα με τη θέση του και τις περιστάσεις.

Η σύγκρουση της περιφέρειας με το κέντρο

Ράιχσταγκ: Το σύμβολο του Βερολίνου και
της εξουσίας του ευρωπαϊκού κέντρου.

Θα πρέπει όμως να καταλάβουμε πως ακόμα και σε ένα κόσμο που τα πάντα καταρρέουν, οι τοπικές κοινωνίες δεν πρόκειται να αφεθούν ελεύθερες να λειτουργήσουν με κριτήριο το όφελός τους. Σίγουρα οι λύσεις δεν θα έλθουν από την κορυφή, αλλά η παρενόχληση σίγουρα από εκεί θα έλθει. Τα αποκεντροποιημένα συστήματα αποτελούν απειλή για την συγκέντρωση του πλούτου στο κέντρο και αυτός ήταν ο στόχος όλων των προηγούμενων πολιτικών συστημάτων.

Ο πλούτος αφαιρείται από την περιφέρεια και κατευθύνεται στο κέντρο. Στον σύγχρονο καπιταλισμό, αυτό το κέντρο είναι βουλιμικό και έχει μια τεράστια όρεξη να καταβροχθίσει τα πάντα. Απαιτεί από εμάς να πληρώνουμε όσα χρωστάμε στο σύστημα, όσο επαχθή και να είναι αυτά, και σε καμία περίπτωση να μην προσπαθήσουμε να μειώσουμε το δικό μας χρέος ή αυτό της κοινότητάς μας.

Καθώς το κέντρο αναζητά συνεχώς τη λύση των προβλημάτων του στην ολοένα και μεγαλύτερη πολυπλοκότητα, αυξάνει παράλληλα και το οικονομικό κόστος (είτε χρηματικό είτε καταναλώνοντας πόρους) οποιασδήποτε ενέργειάς του. Μετά απαιτεί από την περιφέρεια να καλύψει το αυξημένο αυτό κόστος και οδηγούμαστε έτσι όλοι σε ένα πολύ αβέβαιο και επικίνδυνο μέλλον.

Ακριβώς αυτό γίνεται και στη χώρα μας σήμερα. Οι νόμοι που νομοθετούν οι Γερμανοί και οι Ευρωπαίοι καθιστούν τη ζωή πολύ ακριβή και δύσκολη, σε βαθμό που σύντομα θα οδηγηθούμε στην ανέχεια ή θα εκδιωχθούμε από τον τόπο μας ως μετανάστες (Αυτό, φυσικά, θα συμβεί αν παραμείνουμε απλοί θεατές των εξελίξεων γύρω μας). Η φυσική εξέλιξη των συγκεντρωτικών συστημάτων είναι η επιβολή περισσότερων δυσκίνητων, αδιαπέραστων, άδικων και άχρηστων νόμων, καθώς αυτοί αποτελούν τη συνταγή για την αύξηση των εσόδων μέσα από τα πρόστιμα που θα επιβάλλονται για τη μη-συμμόρφωση.

Έτσι, θα πρέπει να περιμένουμε περισσότερα από αυτό που ήδη έχουμε δει: Τη χείριστη δυνατή διακυβέρνηση από μια πολιτική ελίτ που εκπροσωπεί ξεδιάντροπα τα συμφέροντα των οικονομικών ελίτ του κέντρου και κυρίως της Γερμανίας. Μέχρις ότου αποφασίσουμε πως πολυδιαφημισμένο ευρωπαϊκό όραμα είναι στην πραγματικότητα ένας φριχτός εφιάλτης.

Οι λόγοι που οδηγούν στην πτώση του Ευρώ

"Οι τραπεζίτες μπορούν να θεωρηθούν σήμερα ένα τεράστιο βάρος στην κοινωνία, καθώς κοστίζουν στον καθένα μας 8,40 λίρες Αγγλίας για κάθε 1 λίρα που παράγουν... Έρευνα του New Economics Foundation κατέληξε πως ο μέσος τραπεζίτης καταστρέφει 42 εκατομμύρια λίρες σε αξία το χρόνο, ενώ δημιουργεί μόλις 5 εκατομμύρια λίρες αξία το χρόνο." ~ Βρετανική εφημερίδα The Mirror

Μέχρι το περασμένο φθινόπωρο, το ευρώ ήταν ένα από τα ισχυρότερα νομίσματα στον κόσμο. Κι όμως, αυτό είναι και ο βασικός λόγος που η Ευρώπη καταρρέει σήμερα μπροστά στα μάτια μας. Βλέπετε, στον τρελό κόσμο του εικονικού χρήματος και του αχαλίνωτου ελευθέρου εμπορίου πάντα το ισχυρότερο νόμισμα θα καταστρέφει την οικονομία που το στηρίζει. Σε αυτές τις ανάποδες συνθήκες μιας στρεβλής και αρρωστημένης οικονομίας και με την επικράτηση της ιδεολογίας και των πρακτικών ενός αχαλίνωτου νεοφιλελεύθερου επιθετικού μετακαπιταλισμού,  η δύναμη ενός έθνους είναι τελικά η μοιραία του αδυναμία. Αυτή την κατάσταση την ονομάζουν πολλοί Αντίποδες της οικονομίας.

Σχεδόν κανείς από όσους προσπαθούν να αναλύσουν την κατάσταση γύρω μας δεν μπορεί να αντιληφθεί αυτή την απλή εξήγηση. Είναι σχεδόν αδύνατο για τους περισσότερους να αντιληφθούν πως όλο το οικοδόμημα που αποτελεί το χρηματοοικονομικό μας σύστημα είναι μοιραία φτιαγμένο για να καταστρέφει και όχι να δημιουργεί. Έχουμε φτάσει στο σημείο που το σύστημα το "συμφέρει" να καταστρέφει κράτη, κοινωνίες ζωές και να υφαρπάζει τον εθνικό τους πλούτο, μόνο και μόνο για να επιβιώσει λίγο καιρό ακόμα. Κι όμως, αυτό το ακραία καννιβαλιστικό σύστημα το αποθεώνουν τα ΜΜΕ και οι καναλάρχες, καθώς επίσης και οι ανά τον κόσμο πολιτικοί, καθηγητάδες και κερδοσκόποι-πλιατσικολόγοι, οι κατεξοχήν υποστηρικτές του. Δηλαδή, τα κάθε λογίς βαμπίρ που έχουν κάτσει στο σβέρκο της ανθρωπότητας και την απομυζούν.

Ο λόγος που δεν μπορούμε να αντιληφθούμε αυτά τα δύο απλά πράγματα έχει να κάνει με το γεγονός πως έχει δημιουργηθεί μια τεράστια προπαγανδιστική μηχανή σε παγκόσμιο επίπεδο. Μέσα από αυτή, διάφοροι μεγάλοι "οικονομολόγοι" στα πανεπιστήμια και πολιτικοί μας στα παλάτια τους μας λένε ξανά και ξανά και ξανά πως το εικονικό χρήμα και το καθεστώς του ελευθέρου εμπορίου είναι τέλεια, αυτορυθμιζόμενα και ολοκληρωμένα. Μέσα από αυτό το θρησκευτικού τύπου δόγμα αδυνατούν να εντοπίσουν τα αίτια της παράδοξης μεγάλης αυτοκαταστροφής του δυτικού κόσμου, οικονομικά, κοινωνικά, δημογραφικά, πολιτισμικά, και πολιτικά. Το αποδίδουν σε οτιδήποτε άλλο μπορούν: Φταίει η Ελλάδα, φταίει η "κρίση", φταίει το κακό μας το ριζικό. Για τον λόγο αυτό, βλέπουμε το κωμικοτραγικό θέαμα της τραγικής αποτυχίας των μέτρων που λαμβάνει η ΕΕ, δήθεν για να αντιμετωπίσει την "κρίση".

Το αποτέλεσμα είναι να ζούμε όλοι μας την Ημέρα της Μαρμότας, ξανά και ξανά. Με μια κυβέρνηση τραπεζιτών, υπαλλήλων του τραπεζικού καρτέλ και εκπροσώπων της Γερμανίας, να μας λέει πως θα μας σώσει, αρκεί να της παραδώσουμε τις πολιτικές μας ελευθερίες, τα πολιτικά μας δικαιώματα και το σύνολο του προσωπικού μας πλούτου. Με μια κυβέρνηση που κάνει ό,τι μπορεί για να παραδώσει τη χώρα στους κατακτητές της, μαζί με το σύνολο του εθνικού μας πλούτου, ακολουθώντας την παράδοση των χειροτέρων κυβερνήσεων συνεργασίας στην ιστορία του έθνους.

Σε αυτό τον τρελό κόσμο που βρεθήκαμε, παρακολουθούμε το σύνολο των κρατών του λεγόμενου "πρώτου κόσμου" και μελών του ΝΑΤΟ, των συμμάχων της υποτίθεται μεγαλύτερης οικονομίας του κόσμου, των ΗΠΑ, να καταρρέουν σαν κάστρα στην άμμο. Αυτό το θέαμα είναι ιδιαίτερα περίεργο και ανεξήγητο, πώς μπορεί τόση δύναμη να εξανεμιστεί δια μαγείας, αν δεν το ερμηνεύσουμε μέσα από την παραδοχή πως στο μοντέρνο κόσμο του εικονικού χρήματος, η ισχύς είναι και η μοιραία αδυναμία των οικονομιών. Χρειάζεται να αντιληφθούμε πως το χρήμα ως χρέος και το χρήμα ως ηλεκτρονικά δεδομένα, χωρίς καμία αντιστοιχία με την πραγματικότητα, είναι αυτό που τροφοδοτεί την "οικονομική κρίση" και το πικρό τέλος του μετακαπιταλισμού.

Το γερμανικό πρόβλημα

Μέσα στο διαδίκτυο ανακάλυψα αυτό το εξαιρετικό άρθρο το οποίο περιγράφει με ανατριχιαστική ακρίβεια το "γερμανικό πρόβλημα", από τον Σπύρο Μάνδρο. Σας το παραθέτω, καθώς το θεωρώ ένα από τα πλέον σημαντικά άρθρα που έχουν γραφτεί πάνω στο θέμα. Παράλληλα, είναι αξιοσημείωτοι οι προβληματισμοί και οι λύσεις που παραθέτει ο αρθρογράφος στο τέλος του άρθρου αυτού.

____ ο ____

Πίσω από τον ορυμαγδό των καθημερινών ειδήσεων και αναλύσεων για την οικονομική κρίση, πέρα από τις συνεχώς διαψευδόμενες προβλέψεις για ανάκαμψη και ανάπτυξη, την ώρα που το ευρώ και η Ευρωζώνη έχουν μπει πλέον βαθιά στη Ζώνη του Ημίφωτος με προβλεπτή και αναπότρεπτη τη μοιραία κατάληξή τους, από τα ερείπια του ευρωπαϊκού οικοδομήματος αρχίζει να αναδύεται μια νέα και απίστευτη για τους περισσότερους πολιτική και γεωπολιτική τάξη. Γιατί όμως απίστευτη; Η εξουσία, όπως και η φύση, απεχθάνεται το κενό: Τη θέση του θνήσκοντος ευρωπαϊκού μορφώματος, ή έστω ενός μεγάλου τμήματός του, σπεύδει να καταλάβει η Γερμανία επαναλαμβάνοντας για μιαν ακόμα φορά τον ιστορικό εαυτό της. Αλλά τί μορφή μπορεί να πάρει το νέο αυτό γερμανικό εγχείρημα, πού μπορεί να στηρίζεται και τί προοπτικές μπορεί να έχει; Τα ερωτήματα αυτά είναι δυνατόν να απαντηθούν μόνο αν δίπλα στις σημερινές συγκυρίες τοποθετήσουμε το ιστορικό παρελθόν του βασικού αυτού παίκτη του διαγραφόμενου νέου ιστορικού δράματος.

Το νέο Σύμφωνο Σταθερότητας

Δεν υπάρχει πια καμιά αμφιβολία ότι το τελευταίο πράγμα που απασχολεί αυτή τη στιγμή τη γερμανική ελίτ είναι η διάσωση της Ευρωζώνης, του ευρώ και της ευρωπαϊκής “ιδέας”. Μέσα στις επιταχυνόμενες συνθήκες χρηματοπιστωτικής διάλυσης, το νέο Σύμφωνο Σταθερότητας που προτείνει η Γερμανία, με την ίδια στον ρόλο του οικονομικού επικυριάρχου της Ευρώπης, ακόμα και αν γινόταν δεκτό από όλες τις ευρωπαϊκές χώρες, δεν λύνει το πρόβλημα του τερατώδους ευρωπαϊκού χρέους ούτε είναι δυνατό να εφαρμοστεί εγκαίρως. Οι δε εκ του πονηρού και συνεχώς εντεινόμενες πιέσεις και παροτρύνσεις των Αγγλοαμερικανών και των χαλκείων τους για έκδοση ευρωομολόγου ή μαζική εξαγορά των ομολόγων των ευρωπαϊκών χωρών από την ΕΚΤ φανερά αποσκοπούν στην υπονόμευση της γερμανικής οικονομίας. Στην πραγματικότητα, οι Αγγλοαμερικάνοι ζητούν από τη Γερμανία να αυτοκτονήσει. Αλλά μόνο οι αφελείς δεν μπορούν να διακρίνουν την υπόγεια σύγκρουση που αρχίζει να αναπτύσσεται ανάμεσα στην γεωπολιτικά αναδυόμενη Γερμανία και τις ατλαντικές δυνάμεις. Το ευρωομόλογο και η εξαγορά ομολόγων – με άλλα λόγια, η μαζική έκδοση πληθωριστικού χρήματος – μικρή μόνο και προσωρινή ανακούφιση θα μπορούσε να προσφέρει στην καταρρέουσα Ευρωζώνη, ενώ θα κατέστρεφε οριστικά τη γερμανική οικονομία. Ό,τι και αν καταμαρτυράει κανείς στους Γερμανούς, μόνο ηλίθιους δεν μπορεί να τους αποκαλέσει. Με τον γερμανικό πραγματισμό τους, προφανώς είδαν έγκαιρα από το 2007 και νωρίτερα πού οδηγούσε η χρηματοπιστωτική κρίση και προσάρμοσαν ανάλογα τα πολιτικά και γεωπολιτικά σχέδιά τους.

Τί νόημα έχει λοιπόν η τροποποίηση των ευρωπαϊκών συνθηκών και το προτεινόμενο νέο ευρωπαϊκό Σύμφωνο Σταθερότητας, όταν μάλιστα είναι σίγουρο πως θα προκαλέσει οξύτατες πολιτικές αντιδράσεις από πολλές χώρες μέλη; Γιατί το προτείνει αυτή τη στιγμή η Γερμανία γνωρίζοντας πως ούτε προλαβαίνει ούτε μπορεί να διασώσει το ευρώ και την Ευρωζώνη; Ακριβώς γι’ αυτό! Στην πραγματικότητα αυτό που προτείνει είναι το γερμανικό Σύμφωνο Σταθερότητας – το blueprint, το υπόδειγμα, ο αρχικός καταστατικός χάρτης της νέας γερμανικής αυτοκρατορίας (όποιο όνομα κι αν της δώσουν) που αρχίζει να υποκαθιστά ένα μεγάλο μέρος της σημερινής Ευρωπαϊκής Ένωσης. Με το προτεινόμενο σχέδιο γίνεται σαφές πως όσες χώρες δεχτούν να γίνουν υποτελείς στη Γερμανία θα τύχουν της υψηλής προστασίας της, αρκεί να παραδώσουν ένα σημαντικό μέρος της εθνικής τους ανεξαρτησίας και αυτονομίας – στον οικονομικό τομέα αρχικά, αργότερα και στον πολιτικό και τον στρατιωτικό. Για να γίνει πιο πειστική μάλιστα, η Γερμανία αξιοποιεί το υπέρτατο στις σημερινές συνθήκες πολιτικό όπλο, την ισχυρή εξαγωγική βιομηχανία της και τη συγκριτικά καλή χρηματοπιστωτική της θέση, σε έναν ωμό πολιτικό εκβιασμό: Ή μαζί μου ή θα ’χετε την τύχη της Ελλάδας!

Μέσα στον πανικό που προκαλεί η επικείμενη κατάρρευση του ευρώ και της Ευρωζώνης, η προοπτική της πρόσδεσης σε έναν σταθερό οικονομικό άξονα έναντι οιουδήποτε πολιτικού κόστους φαίνεται πως αποτελεί ελκυστική λύση για αρκετές κεντροευρωπαϊκές χώρες, που στο κάτω κάτω της γραφής διαθέτουν κοινές πολιτιστικές και ιστορικές καταβολές με τους Γερμανούς: Αυστρία, Ολλανδία, Φιλλανδία – ακόμα και η έντρομη γαλλική ελίτ εκλιπαρεί για συμμετοχή, αν και δεν φαίνεται να γίνεται δεκτή.

Η μετάλλαξη της Απαλής Ηγεμονίας

Η Γερμανία θα ’πρεπε, τώρα που έχει γίνει φιλειρηνική και λογική, να αποκτήσει αυτό που η Ευρώπη και ολόκληρος ο κόσμος της έχει αρνηθεί με δύο γιγάντιους πολέμους – ένα είδος απαλής ηγεμονίας επί της Ευρώπης.
     ~ Joschka Fischer, πρώην υπουργός Εξωτερικών της Γερμανίας

Πώς βρέθηκε η Γερμανία στη σημερινή δεσπόζουσα θέση της; Μα εκεί την έφερε μοιραία η περίφημη “ευρωπαϊκή ολοκλήρωση”. Το πρόγραμμα Ευρώπη δεν ήταν και τόσο ιδεαλιστικό στη σύλληψή του όσο θα ήθελαν να πιστεύουμε οι ευρωπαϊκές αυθεντίες. Αντίθετα, ήταν ένας βεβιασμένος συμβιβασμός ανάμεσα στη Γαλλία και την Αγγλία από τη μια πλευρά και την Αμερική από την άλλη. Κίνητρό του ήταν ο φόβος για τον γερμανικό εθνικό χαρακτήρα και η ανάμνηση των δύο παγκοσμίων πολέμων που είχε προκαλέσει αυτή η χώρα. Στόχος του ήταν η υποταγή, η πρόσδεση, ο εξαναγκασμός της Γερμανίας σε ένα κοινό ευρωπαϊκό “όραμα”, το οποίο δεν υπήρχε βεβαίως αλλά έπρεπε να εφευρεθεί, μέσα από ένα πλέγμα ευρωπαϊκών θεσμών, που δεν υπήρχαν βεβαίως αλλά έπρεπε κι αυτοί να εφευρεθούν. Το Σχέδιο Morgenthau είχε ήδη εγκαταλειφθεί και απέναντι στην αμερικανική επιμονή να ανασυγκροτηθεί βιομηχανικά η Γερμανία ώστε να αποτελέσει ανάχωμα στον σοβιετικό επεκτατισμό, το μόνο που μπόρεσαν να αντιτάξουν οι Ευρωπαίοι ήταν το κακοσχεδιασμένο, διστακτικό και ασαφές ευρωπαϊκό πρόγραμμα πασπαλισμένο με μπόλικο ιδεαλισμό, το οποίο όμως για διάφορους λόγους – βοηθούσης βεβαίως και της προπαγάνδας – αγκαλιάστηκε με ενθουσιασμό απ’ όλες τις ευρωπαϊκές ελίτ. Επρόκειτο όμως για ένα σχέδιο καταστρωμένο από θέσεως αδυναμίας. Περνώντας διαδοχικά από την Ένωση Άνθρακος και Χάλυβος στην Ευρωπαϊκή Οικονομική Κοινότητα στην Ευρωπαϊκή Ένωση στην Ευρωπαϊκή Νομισματική Ένωση, το κακοσχεδιασμένο αυτό ευρωπαϊκό μόρφωμα, αν και ξεκίνησε με στόχο την αποτροπή μιας ακόμα γερμανικής περιπέτειας, ξέχασε στον δρόμο τον λόγο ύπαρξής του και έγινε τελικά το όχημα του γερμανικού αναθεωρητισμού.

Έχουμε εδώ μια κλασική αριστοτελική ετερογονία των σκοπών: Με άλλους στόχους ξεκινάς και εντελώς αλλού βρίσκεσαι. Εκ των υστέρων μπορούμε να δούμε ότι σε όλες του τις φάσεις το ευρωπαϊκό πρόγραμμα ήταν καταδικασμένο εξαρχής και λειτούργησε καταλυτικά υπέρ της Γερμανίας. Και πώς να μη συμβεί αυτό; Από τη μια πλευρά είχαμε ένα θολό πολιτικό πρόγραμμα που σήμαινε κάτι διαφορετικό για τον καθένα, ουσιαστικά μια αυτοκρατορία χωρίς κέντρο και στόχους, κι από την άλλη έναν βιομηχανικό γίγαντα με άφθονη αμερικανική χρηματοδότηση, απαλλαγμένο από εξοπλιστικές δαπάνες, με μια έτοιμη τεράστια αγορά για τα προϊόντα του και με ζωντανή την ανάμνηση του αυτοκρατορικού του παρελθόντος. Αναπόδραστα και αδιόρατα, συνειδητά ή ασύνειδα, η Γερμανία σιγά σιγά κατέλαβε το κενό κέντρο της ευρωπαϊκής οιονεί αυτοκρατορίας και άρχισε να υπαγορεύει τους δικούς της όρους. Η “απαλή” ηγεμονία της Γερμανίας επί της Ευρώπης, που είδαμε να εύχεται ο Γιόσκα Φίσερ παραπάνω, ήταν ήδη πραγματικότητα από τη δεκαετία του ’90, αμέσως μετά τη γερμανική ενοποίηση. Ο ρόλος της Γερμανίας στη διάλυση της Γιουγκοσλαβίας και τους πολέμους που επακολούθησαν μέχρι την επέμβαση της Αμερικής στα Βαλκάνια δεν αφήνει καμιά αμφιβολία. Η επιβολή επίσης του ευρώ – στην πραγματικότητα, ενός ευρωπαϊκού μάρκου – σε 17 χώρες της Ένωσης ήταν το κορυφαίο επίτευγμα της “απαλής” αυτής γερμανικής ηγεμονίας.

Τί συνέβη όμως και ξαφνικά τα τελευταία δύο χρόνια η ανεκτή αυτή γερμανική ηγεμονία αρχίζει να μεταλλάσσεται σε κάτι που θυμίζει το κλασικό γερμανικό παρελθόν; Η απάντηση είναι βέβαια ότι συνέβη η οικονομική κρίση και η ραγδαία καταστροφή του παγκόσμιας αμερικανικής τάξης. Μπροστά στο φάσμα του επερχόμενου οικονομικού, κοινωνικού, πολιτικού και γεωπολιτικού χάους, το περίφημο ευρωπαϊκό “όραμα” γίνεται βάρος περιττό και το συνδυασμένο ευρωπαϊκό χρέος θηλιά που σέρνει στον βυθό και τη Γερμανία. Έτσι, η χώρα αυτή ανασυντάσσει βιαστικά τις δυνάμεις της, ρίχνει στη θάλασσα τα ευρωπαϊκά της βαρίδια, αναπροσαρμόζει τους στόχους της, πετάει την άχρηστη πια μάσκα του πολιτικώς ορθού και από το σεντούκι του ιστορικού της παρελθόντος ανασύρει τις δοκιμασμένες εθνικές της συνταγές για μια αυτοκρατορική πολιτική ισχύος (βλ. Γερμανία: Ολική επαναφορά). Οι έκτακτοι καιροί απαιτούν έκτακτα μέτρα και σίγουρα κανείς δεν μπορεί να πιστέψει πως η σημερινή Γερμανία θα ανεχτεί παθητικά τον ρόλο μιας ακόμα καταχρεωμένης ευρωπαϊκής χώρας που περιμένει τρέμοντας το μοιραίο. Σαν χώρα συγκροτημένη η Γερμανία λαβαίνει τα μέτρα της απέναντι στην επερχόμενη καταστροφή και αδράζει τις νέες ιστορικές της ευκαιρίες. Το πρόβλημα βέβαια είναι τι σημαίνουν αυτά τα μέτρα για τους γείτονές της και σε ποιές καινούργιες περιπέτειες μπορεί να μας οδηγήσουν οι νέες ιστορικές της ευκαιρίες.

Μεσευρώπη και Ζωτικός Χώρος

Κανείς βέβαια δεν μπορεί να προβλέψει το μέλλον. Μπορεί όμως με την ανάλυση να περιορίσει πολύ τις ενδεχόμενες εκβάσεις και να απομείνει έτσι με λίγα πιθανά σενάρια μπροστά του. Κάθε λαός είναι αιχμάλωτος της γεωγραφίας του, του εθνικού του χαρακτήρα και του ιστορικού του παρελθόντος. Το ρεπερτόριο των πιθανών αποκρίσεών του σε κρίσεις ή νέες καταστάσεις στην πραγματικότητα είναι πολύ περιορισμένο και τείνει στην επανάληψη. Προς τα πού θα στραφεί η Γερμανία τώρα που έχει λυτρωθεί πια από την επικυριαρχία των ΗΠΑ και της ΕΕ και δεν απειλείται εξ ανατολών προς το παρόν; Τί θα επιλέξει να κάνει ξαναβρίσκοντας τον εαυτό της στο κέντρο των ευρωπαϊκών και των παγκόσμιων εξελίξεων; Ποιές αποκρίσεις περιλαμβάνει το εθνικό της ρεπερτόριο για ανάλογες με τη σημερινή καταστάσεις; Για να απαντήσει κανείς, πρέπει να ρίξει μια ματιά στο πρόσφατο ιστορικό παρελθόν αυτής της χώρας.

Κατά τις δύο προηγούμενες αυτοκρατορικές τους περιπέτειες (Δεύτερο και Τρίτο Ράιχ), οι Γερμανοί έχουν επιδείξει μιαν εκπληκτική επιμονή και προσήλωση στους ίδιους σκοπούς και στα ίδια μέσα: Συνεχής επέκταση σε βάρος των γειτόνων τους, οικονομική εκμετάλλευση, εκδίωξη και εξόντωση τοπικών πληθυσμών, εγκατάσταση Γερμανών εποίκων κ.ά. Τα σχέδια-ιδεολογήματα που ενέπνευσαν τους δύο γερμανικής καταγωγής παγκόσμιους πολέμους – το Σχέδιο Μεσευρώπη και ο Ζωτικός Χώρος – στην πραγματικότητα είναι ένα ενιαίο και απίστευτο παράδειγμα εθνικής εγκληματικότητας:

Σχέδιο Μεσευρώπη (Mitteleuropa)

Το Σχέδιο Μεσευρώπη επεδίωκε την οικονομική και πολιτιστική ηγεμονία της Γερμανικής Αυτοκρατορίας επί της κεντρικής Ευρώπης και τη συνακόλουθη οικονομική και χρηματοπιστωτική εκμετάλλευση της περιοχής σε συνδυασμό με άμεσες προσαρτήσεις, εγκατάσταση Γερμανών εποίκων, εκδίωξη των μη-Γερμανών από τα προσαρτημένα εδάφη και τελικά εκγερμανισμό των ψευδοκρατών που θα δημιουργούντο σαν ουδέτερη ζώνη μεταξύ Γερμανίας και Ρωσίας. Το ζήτημα της Μεσευρώπης αναλύθηκε από τον Γερμανό στοχαστή Friedrich Naumann το 1915 στο βιβλίο του Mitteleuropa. Κατά τον Naumann, αυτό το τμήμα της Ευρώπης θα ’πρεπε να γίνει ένα πολιτικά και οικονομικά ενοποιημένο μπλοκ υποταγμένο στη γερμανική εξουσία. […]

Η κυρίαρχη πολιτική ελίτ της Γερμανίας αποδέχθηκε το Σχέδιο Μεσευρώπη κατά τον Πρώτο Παγκόσμιο Πόλεμο, ενώ κατάστρωνε τους γερμανικούς πολεμικούς στόχους και τα σχέδια για τη νέα τάξη πραγμάτων στην Ευρώπη. Η Μεσευρώπη θα δημιουργείτο με την ίδρυση μιας σειράς ψευδοκρατών που η πολιτική, οικονομική και στρατιωτική πλευρά τους θα βρισκόταν υπό τον έλεγχο του Γερμανικού Ράιχ. Ολόκληρη η περιοχή θα λειτουργούσε σαν οικονομική αυλή της Γερμανίας και η εκμετάλλευσή της θα την βοηθούσε να ανταγωνιστεί τη Βρετανική Αυτοκρατορία και οποιονδήποτε άλλο ανταγωνιστή για τη θέση της κυρίαρχης παγκόσμιας δύναμης. Η πολιτική, στρατιωτική και οικονομική οργάνωση [του αυτοκρατορικού χώρου] θα βασιζόταν στη γερμανική επικυριαρχία και στην επιβολή συμφωνιών σε χώρες όπως η Πολωνία και η Ουκρανία. Πίστευαν δε ότι η γερμανική εργατική τάξη θα κατευναζόταν από τους Γερμανούς πολιτικούς μέσω των οικονομικών ωφελημάτων από τις προσαρτήσεις, τον εποικισμό της κεντρικής και ανατολικής Ευρώπης από Γερμανούς και την εκμετάλλευση των κατακτημένων χωρών προς υλικό όφελος της Γερμανίας.

Η μερική υλοποίηση αυτών των σχεδίων αντανακλάται στη Συνθήκη του Μπρεστ-Λιτόβσκ, όπου παρέχονται εγγυήσεις για τη γερμανική οικονομική και στρατιωτική επικυριαρχία επί της Ουκρανίας. Όσο δε για την Οθωμανική και την Αυστροουγγρική Αυτοκρατορία, αυτές στην μεταπολεμική Ευρώπη θα βασίζονταν στη γερμανική υποστήριξη και θα υποβιβάζονταν σε υποτελείς.

Wikipedia

Ζωτικός Χώρος (Lebensraum)

Ο Ζωτικός Χώρος ήταν μία από τις μείζονες πολιτικές ιδέες του Αδόλφου Χίτλερ και ένα σημαντικό συστατικό της ναζιστικής ιδεολογίας. Λειτούργησε σαν κίνητρο της επεκτατικής πολιτικής της ναζιστικής Γερμανίας με στόχο την εξασφάλιση επιπλέον χώρου για την ανάπτυξη του γερμανικού πληθυσμού, για μια Μεγάλη Γερμανία. Στο βιβλίο του Mein Kampf, ο Χίτλερ περιέγραφε λεπτομερώς την πεποίθησή του ότι ο γερμανικός λαός χρειαζόταν Lebensraum (Ζωτικό Χώρο, δηλαδή γη και πρώτες ύλες) και ότι ο χώρος αυτός θα ’πρεπε να αναζητηθεί στην ανατολή. Ήταν η δεδηλωμένη πολιτική των ναζί να σκοτώσουν, εξορίσουν ή σκλαβώσουν τους Πολωνούς, τους Ρώσους και άλλους σλαβικούς πληθυσμούς, τους οποίους θεωρούσαν κατώτερους, και να εποικίσουν τη γη με Γερμανούς. Ολόκληρος ο αστικός πληθυσμός [των χωρών αυτών] θα εξοντωνόταν με λιμοκτονία, δημιουργώντας έτσι αγροτικό πλεόνασμα για να διατραφεί η Γερμανία και να γίνει δυνατή η αντικατάστασή του πληθυσμού αυτού από μια γερμανική ανώτερη τάξη. […]

Σημειώνει το 1963 ο Βρετανός ιστορικός A. J. P. Taylor στον πρόλογο “Δεύτερες σκέψεις” του βιβλίου του Η καταγωγή του Δευτέρου Παγκοσμίου Πολέμου:

Είναι εξίσου φανερό ότι το Lebensraum εμφανιζόταν πάντοτε σαν ένα στοιχείο αυτών των σχεδίων. Δεν ήταν μια πρωτότυπη ιδέα του Χίτλερ. Ήταν κοινοτοπία εκείνη την εποχή. Το Volk ohne Raum (Λαός χωρίς χώρο), παραδείγματος χάρη, του Hans Grimm πούλησε πολύ περισσότερα αντίτυπα από το Mein Kampf όταν εκδόθηκε το 1928. Γι’ αυτό τον λόγο, τα σχέδια για απόκτηση νέων εδαφών είχαν μεγάλη δημοσιότητα στη Γερμανία κατά τον Πρώτο Παγκόσμιο Πόλεμο. [Στους κύκλους των ιστορικών] είχε επικρατήσει ότι επρόκειτο για σχέδια κάποιων παλαβών θεωρητικών ή κάποιων εξτρεμιστικών οργανώσεων. Τώρα ξέρουμε καλύτερα. Το 1961 ένας Γερμανός καθηγητής [Fritz Fischer] παρουσίασε τα αποτελέσματα των έρευνών του για τους γερμανικούς πολεμικούς στόχους [του Πρώτου Παγκοσμίου Πολέμου]. Επρόκειτο πράγματι για ένα “πρόγραμμα επιθετικότητας” ή όπως το αποκαλούσε ο καθηγητής για ένα “άλμα για παγκόσμια εξουσία”: Το Βέλγιο υπό γερμανικό έλεγχο, τα γαλλικά ορυχεία σιδήρου θα προσαρτώνταν στη Γερμανία και, πολύ περισσότερο, η Πολωνία και η Ουκρανία θα εκκαθαρίζονταν από τους κατοίκους τους και θα εποικίζονταν από Γερμανούς. Τα σχέδια αυτά δεν ήταν μόνο έργο του γερμανικού Γενικού Επιτελείου. Είχαν υιοθετηθεί από το γερμανικό Υπουργείο Εξωτερικών και από τον “καλό Γερμανό”, Bethmann Hollweg, [τον τότε καγκελλάριο].[…]

Η επίσημη γερμανική ιστορία του Δευτέρου Παγκοσμίου πολέμου έχει καταλήξει ότι η κατάκτηση Lebensraum ήταν για τον Χίτλερ και τους υπόλοιπους εθνικοσοσιαλιστές ο πιο σημαντικός στόχος της γερμανικής εξωτερικής πολιτικής. Στην πρώτη συνάντησή του με όλους τους κορυφαίους στρατηγούς και ναυάρχους του Ράιχ στις 3 Φεβρουαρίου 1933, ο Χίτλερ μίλησε για “την κατάκτηση Lebensraum στην ανατολή και τον αδυσώπητο εκγερμανισμό του” ως τον υπέρτατο στόχο του στην εξωτερική πολιτική. Για τον Χίτλερ, η γη που θα προσέφερε επαρκές Lebensraum ήταν η Σοβιετική Ένωση, που κατά τον Χίτλερ ήταν ένα έθνος που κατείχε αχανή και πλούσια αγροτική γη και ταυτόχρονα κατοικείτο από αυτούς που ο Χίτλερ θεωρούσε Σλάβους Untermenschen (υπανθρώπους) τους οποίους κυβερνούσε μια συμμορία αιμοδιψών, αλλά εντελώς ανίκανων Εβραίων επαναστατών. Κατά τον Χίτλερ, οι άνθρωποι αυτοί δεν ήταν εκγερμανίσιμοι, μόνο το έδαφος ήταν. Η ολική εξόντωση δεν ήταν απαραίτητη μόνο και μόνο επειδή η ανατολική Ευρώπη διέθετε ανθρώπους Αρίας-Νορδικής καταγωγής, ιδιαίτερα μεταξύ των ηγετών.[…]

Wikipedia

Μπορεί η Γερμανία να γλιτώσει από τον εαυτό της; Μπορούμε να γλιτώσουμε εμείς από τη Γερμανία; Κανείς Γερμανός φυσικά δεν μιλάει σήμερα για Μεσευρώπη ή Lebensraum, αλλά μπορεί να έχει πραγματικά χαθεί μια έννοια τόσο βαθιά ριζωμένη στη γερμανική ψυχή; Όσο υποδειγματικά κι αν έπαιξε τον ρόλο του “μετανιωμένου και καλού κατά βάθος παιδιού” μετά την τελευταία της ήττα, η Γερμανία είναι πάντα Γερμανία. Έχει την ιστορία της, έχει τον εθνικό της χαρακτήρα, έχει τα πραγματικά μεγάλα τεχνικά, φιλοσοφικά και καλλιτεχνικά της επιτεύγματα, αλλά έχει και τα Νταχάου και τα Άουσβιτς, έχει την Καισαριανή και το Δίστομο. Πρέπει να βλέπουμε ολόκληρη τη Γερμανία. Μόνο έτσι θα ξέρουμε τι πρέπει να περιμένουμε από τους Γερμανούς. Μόνο έτσι θα συμπεράνουμε χωρίς αυταπάτες πως το Σχέδιο Μεσευρώπη και ο Ζωτικός Χώρος αποτελούν ουσιαστικά ένα ενιαίο, σταθερό και επαναλαμβανόμενο μοτίβο της γερμανικής εξωτερικής πολιτικής. Τα αποτελέσματά του τα έχουμε δει δύο φορές στη διάρκεια του 20ού αιώνα.

Για λαούς που υπέστησαν τη γερμανική θηριωδία, όπως οι Έλληνες, η ανασύσταση της γερμανικής αυτοκρατορίας, που επισυμβαίνει αυτή τη στιγμή μπροστά στα μάτια μας, είναι μια πολύ λογική αιτία βαθιάς ανησυχίας. Και μπορούμε να καταλάβουμε πολύ καλά τον τρόμο των Πολωνών απέναντι στη διαφαινόμενη αναβίωση του γερμανικού Ράιχ.

Δεν είναι ασφαλώς τυχαίο ότι η Πολωνία είναι αυτή που χτυπά το ηχηρότερο καμπανάκι για τις ζοφερές εξελίξεις που προοιωνίζονται στην Ευρώπη, καθώς είναι η χώρα που ιστορικά δεχόταν το πρώτο κύμα της επιθετικότητας από τη Γερμανία και τη Ρωσία, που εκδηλωνόταν ως απότοκο μεγάλων οικονομικών κρίσεων. Οι πολωνικοί φόβοι εκφράστηκαν εξίσου καθαρά με την προ διμήνου δήλωση του Πολωνού υπουργού Οικονομικών, Ράτσεκ Ροστόφσκι, ότι “αν η Ευρωζώνη διαλυθεί, είναι δύσκολο να αποκλειστεί το ενδεχόμενο διάλυσης και της ΕΕ” και πως σε μια τέτοια περίπτωση “εγείρεται ο κίνδυνος εμφάνισης αυταρχικών πολιτικών κινημάτων σε έναν ορίζοντα δέκα με είκοσι ετών – ακόμα και ο κίνδυνος πολέμου”. (Άκης Χαραλαμπίδης, Η γερμανική πολιτική οδηγεί στο χάος την Ευρώπη, Επίκαιρα 01/12/2011)

Πόσο εφικτή είναι μια νέα Γερμανική Αυτοκρατορία;

Θα έλεγα, απολύτως εφικτή. Σε ολόκληρο τον ευρωπαϊκό χώρο δεν υπάρχει ούτε δείγμα σοβαρού ανταγωνιστή. Οι ευρωπαϊκοί θεσμοί έχουν ουσιαστικά υφαρπαγεί από τη Γερμανία, ενώ οι άλλοτε μεγάλοι εχθροί της είναι σκιές του παλιού τους εαυτού. Η μεν Γαλλία έχει φτάσει να ικετεύει τη Γερμανία να τη σώσει από την επικείμενη κατάρρευση των τραπεζών της, ενώ η Αγγλία, στα πρόθυρα κι αυτή της κατάρρευσης, το μόνο που κάνει είναι να σαρκάζει το επικείμενο τέλος του ευρώ και να ψαρεύει στα θολά νερά προσπαθώντας να υπονομεύσει τα γερμανικά σχέδια με παραπληροφόρηση και σπασμωδικές κινήσεις. Η δε Αμερική αποσύρεται ταχύτατα από τον ευρωπαϊκό χώρο, καθώς το οικονομικό βάρος του αυτοκρατορικού της μηχανισμού τσακίζει και τις τελευταίες της ελπίδες για έναν μονοπολικό κόσμο με την ίδια στον θρόνο.

Στον πολυπολικό κόσμο που ανατέλλει φαίνεται πως ένας πόλος ανήκει στη Γερμανία. Στον αγώνα τους για το ψαλίδισμα των αμερικανικών φιλοδοξιών για παγκόσμια κυριαρχία, οι υπόλοιποι νέοι πόλοι του κόσμου (Ρωσία, Κίνα, Ινδία, Βραζιλία) έχουν κάθε λόγο να διάκεινται ευμενώς απέναντι στον αναδυόμενο γερμανικό πόλο, ιδιαίτερα μετά την επισυμβαίνουσα αυτή τη στιγμή κατάρρευση της ΕΕ. Μια ιδιότυπη συμμαχία μάλιστα έχει αρχίσει να αναπτύσσεται μεταξύ Γερμανίας και Ρωσίας με στόχο την ενεργειακή ασφάλεια της πρώτης και τη διευθέτηση του γεωπολιτικού χώρου μεταξύ των δύο αυτών δυνάμεων. Ο νέος βαλτικός αγωγός North Stream, που τροφοδοτεί κατευθείαν τη Γερμανία με φυσικό αέριο χωρίς να περνά από άλλες χώρες, σηματοδοτεί με τον πιο απτό τρόπο τη νέα εποχή στις σχέσεις των δύο δυνάμεων, ενώ αμφισβητεί ανοιχτά τα σχέδια άλλων οικονομικών σχημάτων με σαφή υπερατλαντικό προσανατολισμό να ανατρέψουν το ρωσικό μονοπώλιο φυσικού αερίου μέσω του σχεδιαζόμενου αγωγού Nabucco, ο οποίος όμως βρίσκεται πλέον σε πορεία ακύρωσης.

Η Γερμανία φανερά έχει αρχίσει να χαράζει δική της αυτοκρατορική εξωτερική πολιτική που παίρνει τις αποστάσεις της από την Αμερική. Αναγνωρίζοντας πως η εποχή του ατλαντισμού τελειώνει μέσα στον κουρνιαχτό της παγκόσμιας χρηματοπιστωτικής κρίσης, επενδύει στη συνύπαρξη με τον γειτονικό ρωσικό πόλο, τακτοποιώντας μάλιστα και τον μεταξύ τους γεωπολιτικό χώρο. Το πρώτο βήμα έγινε με τη φιλική διευθέτηση του ζητήματος της Τρανσνίστριας, της φιλορωσικής περιοχής που αποσπάσθηκε από τη Μολδαβία και παραμένει στη ρωσική σφαίρα επιρροής. Μέσα στο κλίμα αυτό αναπτύσσονται γερμανικής εμπνεύσεως σενάρια που προωθούν τον διαμελισμό της Ευρώπης.

Έτερο κομμάτι της Ένωσης, κατά το υπό συζήτηση σενάριο, φαίνεται να περνά ξανά πίσω στην επιρροή της Ρωσίας και σε αυτό συγκαταλέγονται οι εκτός Ευρωζώνης χώρες της Βαλτικής, Λετονία και Λιθουανία. Κατά τους σχετικούς σχεδιασμούς, στην ίδια σφαίρα επιρροής φέρεται να περνούν, για ποικίλους γεωπολιτικούς και άλλους λόγους, μεγέθους και ιδιαιτερότητας προβλημάτων, Βουλγαρία και Ρουμανία στη Νότια Ευρώπη, γεγονός που θα αλλάξει άρδην τα γεωπολιτικά δεδομένα για την Ελλάδα, γιατί μια τέτοια εξέλιξη αποβλέπει κατ’ ουσίαν στον αποκλεισμό της παρουσίας της Τουρκίας από τα Βαλκάνια – ιδιαίτερα αν προκύψει, ως φαίνεται, κατόπιν “κατανόησης” μεταξύ Γερμανίας και Ρωσίας για ενίσχυση του ήδη υφιστάμενου γεωπολιτικού ρόλου της δεύτερης στην περιοχή. (Δημήτρης Π. Δήμας, “Πόλεμος” για τον διαμελισμό της Ευρώπης, Επίκαιρα 01/12/2011).

Έτσι το ερώτημα δεν είναι πια εάν είναι εφικτή μια νέα γερμανική αυτοκρατορία. Όσο κι αν ο καιρός μας θεωρεί αρετή τους χαμηλόφωνους και μετρημένους χαρακτηρισμούς, η νέα αυτή αυτοκρατορία (ναι, πρόκειται περί αυτοκρατορίας) υπάρχει ήδη και το ερώτημα για εμάς που είμαστε ή που σχεδιάζεται να παραμείνουμε στον αυτοκρατορικό της χώρο (κομψότερα, τη “σφαίρα επιρροής” της) είναι τι σημαίνουν όλα αυτά για μας και τι κάνουμε.

“Βουβοί, μοιραίοι και άβουλοι αντάμα”

Αυτοί που δεν μπορούν να θυμηθούν το παρελθόν
είναι καταδικασμένοι να το επαναλαμβάνουν.
         ~ George Santayana, Life of Reason, τόμος 1

Μέσα στην οικονομική και κοινωνική καταστροφή που βαθαίνει καθημερινά γύρω μας, δυσκολευόμαστε να ξεφορτωθούμε από τη σκέψη μας την πνευματική σαβούρα περί Ευρώπης, ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης, ευρωπαϊκής αλληλεγγύης, επιστροφής στον καταναλωτισμό, πράσινης ανάπτυξης και σωτηρίας μέσω τοκογλυφικού δανεισμού. Τίποτα από αυτά δεν έχει πια σημασία. Πρόκειται για τον χορό των φαντασμάτων. Αυτά τα πράγματα είναι νεκρά, πεθαμένα, kaput. Μπροστά στα μάτια μας αναδύεται μια εντελώς νέα διεθνοπολιτική τάξη, σκληρή, ανελέητη και αποφασισμένη, που παρασέρνει και την εξαθλιωμένη χώρα μας σε πολύ σκοτεινές ατραπούς. Βασικά πολιτικά ερωτήματα ξανατίθενται με δριμύτητα από την αρχή – τι μέλλον μπορεί να έχει η χώρα μας μέσα σε έναν οικονομικά κατεστραμμένο κόσμο, πώς θα διασφαλιστεί ξανά η εθνική μας ανεξαρτησία και εδαφική ακεραιότητα μπροστά στις επιταχυνόμενες διεθνείς ανακατατάξεις, με ποιούς θα πάμε και ποιούς θ’ αφήσουμε στη νέα διεθνή τάξη, πώς θα εξασφαλιστεί ένα μίνιμουμ επιβίωσης για τον ελληνικό πληθυσμό όταν καταρρεύσει το ευρώ, πώς θα αποφύγουμε τη μοίρα της γερμανικής νεοαποικίας; Από την άλλη, βασικές πολιτικές έννοιες που μέχρι χθες θεωρούσαμε δεδομένες και αδιαπραγμάτευτες – δημοκρατία, κοινοβουλευτισμός, πολιτικά και εργασιακά δικαιώματα, εθνική κυριαρχία – αμφισβητούνται πλέον ανοιχτά, ενώ κοινοβουλευτικά πραξικοπήματα με “τεχνοκράτες” (τραπεζίτες) πρωθυπουργούς θωρούνται απ’ όλους πολύ φυσικά και αποδεκτά.

Βουβοί, παγωμένοι και κατάπληκτοι, παρακολουθούν οι πολλοί αυτές τις τεραστίου μεγέθους και σημασίας μεταβολές μέσα από τα φίλτρα της καθημερινής δημοσιογραφικής αγυρτείας που αναμασσά χιλιοειπωμένες ιστορίες μικρομιζέριας, πολιτικής αθλιότητας και γενικής διάλυσης – και φυσικά δεν καταλαβαίνουν τίποτα. Ο δε αφόρητος μικροαστισμός, κοντοθωρισμός και γραικυλισμός του πολιτικού μας συστήματος δεν αφήνει περιθώρια να αρθρωθεί ένας νέος ελληνικός πολιτικός λόγος, ικανός να οδηγήσει με ασφάλεια αυτόν τον λαό κι αυτόν τον τόπο μέσα από τις Συμπληγάδες της οικονομικής κρίσης και του διεθνοπολιτικού αναθεωρητισμού.

Αν παραμείνουμε για καιρό “βουβοί, μοιραίοι κι άβουλοι αντάμα”, η μοίρα μας φαίνεται προδιαγεγραμμένη: Νεοαποικία προσδεδεμένη στο γερμανικό άρμα. Και μπορεί σήμερα να μη μας προορίζουν γιια την καλλιέργεια αγριομέντας, όπως ήθελε ο Χίτλερ, αλλά σίγουρα οι Ειδικές Οικονομικές Ζώνες (ΕΟΖ) δεν θα ’χουν τίποτα να ζηλέψουν από τις φρικαλέες συνθήκες στα κινέζικα και ινδικά εργοστάσια και τις μακιλαδόρες του Μεξικού. Γι’ αυτό άλλωστε επιδιώκει η Γερμανία να μας εντάξει στον αυτοκρατορικό της χώρο – πώς αλλιώς θα ανταγωνιστεί την Κίνα, αν δεν έχει κινέζικες εργασιακές συνθήκες για τα προϊόντα της;

Έτσι τα πράγματα αποκτούν πια μια θανάσιμη απλότητα και καθαρότητα: Ή αποδεχόμαστε  αδιαμαρτύρητα τη μοίρα που μας επιφυλάσσουν κάποιοι Γερμανοί πολιτικοί σχεδιαστές ή αναζητάμε μια καλύτερη και πιο αξιοπρεπή εθνική μοίρα. Καιρός να εγκαταλείψουμε την εθνική καρμιριά και κλαψούρα. Καιρός να θυμηθούμε ποιοί είμαστε. Καιρός να θυμώσουμε.

~ Σπύρος Μάνδρος